Το επεισόδιο αυτό εκτιμάται ότι θα αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο για τις καλλιέργειες που βρίσκονται σε κρίσιμα στάδια ανάπτυξης (άνθιση και καρπόδεση) στην περιοχή της Ανατολικής Ευρώπης και των Βαλκανίων, καθώς οι χαμηλές θερμοκρασίες και ο πιθανός παγετός μπορούν να προκαλέσουν εκτεταμένες ζημιές στην αγροτική παραγωγή.

Εικόνα 1. Πρόγνωση αποκλίσεων της θερμοκρασίας στα 2μ από το έδαφος σε σχέση με τη μέση τιμή της περιόδου 1991-2020, για τις 01/05/2026. Πηγή δεδομένων: ERA5 – Copernicus / C3S. Επεξεργασία & οπτικοποίηση: climatebook.gr.

Η ξηρασία στην Ευρώπη παρουσιάζει έντονες χωρικές διαφοροποιήσεις, με σαφή επιδείνωση στην ανατολική Μεσόγειο καθώς και σε τμήματα της ανατολικής και κεντρικής Ευρώπης. Αντίθετα, σε άλλες περιοχές καταγράφονται τάσεις σταθεροποίησης ή και βελτίωσης των συνθηκών.

Στη βορειοανατολική Ευρώπη οι ξηρές συνθήκες επιμένουν, ενώ στα Βαλκάνια και σε χώρες της κεντρικής Ευρώπης παρατηρείται αξιοσημείωτη ανάκαμψη. Συνολικά, μεγάλα τμήματα της ηπείρου επανέρχονται σε πιο φυσιολογικά επίπεδα, αν και παραμένουν τοπικές εστίες ανησυχίας.

Σχεδόν ολόκληρη η Ευρώπη βίωσε θερμοκρασίες υψηλότερες από τον μέσο όρο, με τις πιο μεγάες θετικές αποκλίσεις να καταγράφονται στη βορειοδυτική Ρωσία, τη βόρεια Φενοσκανδιναβία και τις χώρες της Βαλτικής. Ελαφρώς χαμηλότερες από τον μέσο όρο θερμοκρασίες παρατηρήθηκαν στην Τουρκία, τη νότια Ευρώπη και στο μεγαλύτερο μέρος της Ισλανδίας. Στο Μινσκ καταγράφηκε η μεγαλύτερη θετική μηνιαία απόκλιση (+5.2°C) σε σύγκριση με την περίοδο αναφοράς 1991–2020. Οι μεγαλύτερες αρνητικές αποκλίσεις καταγράφηκαν στο Νουούκ της Γροιλανδίας (-1.4°C), καθώς και η Λευκωσία στην Κύπρο (-1.3°C).

Επιπλέον, μερικά σημαντικά στατιστικά για τον Μάρτιο 2026 για θερμοκρασία και υετό:

Ευρώπη:

• 2.27°C πάνω από τον μέσο όρο της περιόδου 1991–2020 για τον Μάρτιο, με μέση θερμοκρασία 5.88°C.
• Ο 2ος θερμότερος Μάρτιος από το 1979.
• Στο μεγαλύτερο μέρος της ηπειρωτικής Ευρώπης καταγράφηκαν λιγότερες βροχές από τον μέσο όρο. Αντίθετα, βροχοπτώσεις πάνω από τον μέσο όρο καταγράφηκαν στην Ισλανδία, στο βόρειο Ηνωμένο Βασίλειο, σε μεγάλο τμήμα της Σκανδιναβίας, σε περιοχές της κεντρικής και της δυτικής Μεσογείου και του Καυκάσου.

Εικόνα 1. Χάρτης απόκλισης της μέσης θερμοκρασίας αέρα (2 μέτρα από την επιφάνεια) κατά τον Μάρτιο 2026 σε σχέση με τις μέσες τιμές της περιόδου 1991-2020. Οι μαύρες κουκκίδες υποδηλώνουν τις περιοχές όπου η απόκλιση αποτελεί θετικό ή αρνητικό ρεκόρ από το 1960 μέχρι σήμερα. Βάση δεδομένων: ERA5 (C3S/ECMWF).

Εικόνα 2. Χάρτης ποσοστιαίας απόκλισης συνολικού μηνιαίου υετού κατά τον Μάρτιο 2026 σε σχέση με τις μέσες τιμές της περιόδου 1991-2020. Με γκρι απεικονίζονται οι περιοχές με μέσο μηνιαίο υετό μικρότερο από 3 χιλιοστά. Οι μαύρες κουκκίδες υποδηλώνουν τις περιοχές όπου η απόκλιση αποτελεί θετικό ή αρνητικό ρεκόρ από το 1960 μέχρι σήμερα. Βάση δεδομένων: ERA5 (C3S/ECMWF).

Εικόνα 3. Αποκλίσεις της θερμοκρασίας του αέρα σε πόλεις στην Ευρωπαϊκή ήπειρο για τον Μάρτιο 2026. Πηγή δεδομένων: ERA-5 / Copernicus • C3S. Επεξεργασία & Οπτικοποίηση δεδομένων: Climatebook.

Εικόνα 1. Αποκλίσεις της θερμοκρασίας της επιφάνειας της θάλασσας σε σχέση με την μέση τιμή της περιόδου 1991-2020 στην περιοχή της Μεσογείου από δορυφορικές μετρήσεις στις 05/04/2026. Πηγή δεδομένων: Marine/Copernicus. Επεξεργασία & Οπτικοποίηση δεδομένων: climatebook.gr.

Το Βόρειο Αιγαίο και η Αδριατική εμφανίζουν ωστόσο σημαντικά υψηλότερες αποκλίσεις, της τάξης των 1.3 έως 1.6°C. Οι σχετικά αυξημένες αυτές θερμοκρασίες αποτελούν συνέχεια της ανοδικής τάσης που παρατηρείται στη μέση θερμοκρασία της Μεσογείου από την αρχή του έτους, σύμφωνα με δορυφορικές μετρήσεις. Λίγο κάτω από τα κανονικά η θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας σε περιοχές του κόλπου της Σύρτης.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στις ελληνικές θάλασσες, ολόκληρη η περίοδος για το 2026 κύλησε και κυλά με θερμοκρασία επιφάνειας θάλασσας πάνω από τα κανονικά επίπεδα στο Ιόνιο και πολύ πάνω από τα κανονικά στο Αιγαίο, με το Βόρειο Αιγαίο να καταγράφει τιμές επιπέδου ρεκόρ καθ’ όλη τη διάρκεια του 2026.

Εικόνα 2. Ημερήσια θερμοκρασία στην επιφάνεια της θάλασσας στο Ιόνιο πέλαγος από δορυφορικές μετρήσεις. Η μέση ημερήσια θερμοκρασία της λεκάνης από το 1982 μέχρι και το 2026, παρουσιάζεται με διακεκομμένη μαύρη γραμμή, ενώ οι ημερήσιες τιμές απο την αρχή του 2026 με συνεχές μαύρο και κόκκινο χρώμα. Πηγή δεδομένων: Marine/Copernicus. Επεξεργασία & Οπτικοποίηση δεδομένων: climatebook.gr.

Εικόνα 3. Ημερήσια θερμοκρασία στην επιφάνεια της θάλασσας στο Αιγαίο πέλαγος από δορυφορικές μετρήσεις. Η μέση ημερήσια θερμοκρασία της λεκάνης από το 1982 μέχρι και το 2026, παρουσιάζεται με διακεκομμένη μαύρη γραμμή, ενώ οι ημερήσιες τιμές απο την αρχή του 2026 με συνεχές μαύρο και κόκκινο χρώμα. Πηγή δεδομένων: Marine/Copernicus. Επεξεργασία & Οπτικοποίηση δεδομένων: climatebook.gr.

Τα ιστορικά αυτά δεδομένα αποτελούν ένα από τα πιο μακροχρόνια αρχεία φαινολογικών παρατηρήσεων παγκοσμίως. Μέσα από αυτά, μπορούμε να δούμε πώς εξελίσσεται η άνοιξη στο πέρασμα των αιώνων, αλλά και να ανιχνεύσουμε τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Για αιώνες, η πλήρης άνθιση των κερασιών στο Κιότο σημειωνόταν γύρω στα μέσα Απριλίου. Από το 1800 και μετά, όμως, τα δεδομένα δείχνουν μια σταδιακή μετατόπιση προς τις αρχές του μήνα. Στις τελευταίες δεκαετίες, η αλλαγή αυτή έχει επιταχυνθεί, με την άνθιση να εμφανίζεται συχνά ακόμη και μέσα στον Μάρτιο.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το 2023, όταν καταγράφηκε η πιο πρώιμη άνθιση στα χρονικά, στις 24 Μαρτίου. Τα επόμενα χρόνια επιβεβαιώνουν την τάση, με τις ημερομηνίες να παραμένουν σημαντικά νωρίτερες σε σχέση με το παρελθόν. Η μετατόπιση αυτή συνδέεται άμεσα με την αύξηση της θερμοκρασίας, τόσο σε παγκόσμιο επίπεδο όσο και στην περιοχή της Άπω Ανατολής. Οι θερμότεροι χειμώνες επιταχύνουν τη βλάστηση, οδηγώντας σε πιο πρώιμη ανθοφορία.

Στο γράφημα που έχει ετοιμάσει το Climatebook.gr, παρουσιάζονται όλες οι καταγραφές έναρξης άνθισης στο Κιότο από το 812 μ.Χ. μέχρι σήμερα. Η καμπύλη του κυλιόμενου μέσου όρου 50 ετών αποτυπώνει ξεκάθαρα τη μετατόπιση της ανθοφορίας προς τον Μάρτιο, ειδικά μετά τον 20ό αιώνα. Το 2026 συγκαταλέγεται στα 5–6 πιο πρώιμα έτη, συνεχίζοντας την τάση μετατόπισης της άνθισης.

Τα άνθη της κερασιάς, γνωστά ως “sakura”, διαρκούν μόνο λίγες ημέρες, αλλά η σημασία τους είναι ιδιαίτερα μεγάλη. Αποτελούν σύμβολο της ιαπωνικής κουλτούρας και σημαντικό οικονομικό παράγοντα, προσελκύοντας κάθε χρόνο εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες.

Η άνθιση των κερασιών δεν είναι απλώς ένα εντυπωσιακό φυσικό φαινόμενο. Είναι ένα από τα πιο αξιόπιστα φυσικά “αρχεία” του κλίματος, που καταγράφει με σαφήνεια ότι η άνοιξη έρχεται πλέον νωρίτερα από ποτέ.

Εικόνα 1. Ημερομηνίες πλήρους άνθισης των κερασιών στο Κιότο της Ιαπωνίας από το 800 μ.Χ. έως το 2026.

Πηγές:
Taguchi (1939) J. Marine Meteorol. Soc. (Umi to Sora) 19 217-227.
Sekiguchi (1969) Tokyo Geography Papers 13 175-190.
Aono and Omoto (1994) J. Agric. Meteorol. 49 263-272.
Aono and Kazui (2008) Int. J. Climatol. 28 905-914 (doi: 10.1002/joc.1594).
Aono and Saito (2010) Int. J. Biometeorol. 54 211-219.

Παράλληλα, η έκταση του θαλάσσιου πάγου παραμένει σημαντικά χαμηλότερη από τον μέσο όρο της περιόδου 1981–2010, κατά περίπου 1.3 εκατ. km². Τα δεδομένα δείχνουν ότι δεν μειώνεται μόνο η έκταση, αλλά και το πάχος του πάγου, με πιο έντονες αποκλίσεις σε περιοχές όπως η Θάλασσα του Barents.

Με βάση την ανάλυση του Climatebook, η ημερήσια εξέλιξη της παγοκάλυψης το 2026 κινείται σταθερά στο κατώτερο εύρος της ιστορικής κατανομής, ενώ καταγράφονται επαναλαμβανόμενες ημερήσιες τιμές κοντά σε ιστορικά χαμηλά. Η τιμή των ~14.04 εκατ. km² στα τέλη Μαρτίου επιβεβαιώνει τη σημαντική αρνητική απόκλιση σε σχέση με τον κλιματικό μέσο όρο. .

Το ετήσιο ελάχιστο της έκτασης του θαλάσσιου πάγου στην Αρκτική παρατηρείται συνήθως τον Σεπτέμβριο, μετά τη θερινή περίοδο τήξης. Τα τελευταία χρόνια, τα θερινά ελάχιστα καταγράφουν μεγαλύτερες αρνητικές αποκλίσεις, αντανακλώντας τη συνολική μείωση του πάγου και τον περιορισμένο σχηματισμό νέου.

Συνολικά, τα δεδομένα του 2026 επιβεβαιώνουν τη μακροχρόνια πτωτική τάση στην έκταση του θαλάσσιου πάγου της Αρκτικής, αναδεικνύοντας τις σημαντικές μεταβολές που εξελίσσονται στην περιοχή.

Εικόνα 1. Ημερήσια συγκέντρωση θαλάσσιου πάγου στην Αρκτική στις 25/03/2026. Πηγή δεδομένων: EUMETSAT & NSIDC. Επεξεργασία & οπτικοποίηση δεδομένων: climatebook.gr.

Εικόνα 2. Μέση ημερήσια έκταση θαλάσσιου πάγου στην Αρκτική από το 1981 έως το 2026. Πηγή δεδομένων: NSIDC. Επεξεργασία & οπτικοποίηση δεδομένων: climatebook.gr.

Εικόνα 1. Αποκλίσεις της θερμοκρασίας της επιφάνειας της θάλασσας σε σχέση με την μέση τιμή της περιόδου 1991-2020 στην περιοχή της Μεσογείου από δορυφορικές μετρήσεις στις 28/02/2026. Πηγή δεδομένων: Marine/Copernicus. Επεξεργασία & Οπτικοποίηση δεδομένων: climatebook.gr.

Το Βόρειο Αιγαίο και η Αδριατική εμφανίζουν ωστόσο σημαντικά υψηλότερες αποκλίσεις, της τάξης των 1.2 έως 1.8°C. Οι σχετικά αυξημένες αυτές θερμοκρασίες αποτελούν συνέχεια της ανοδικής τάσης που παρατηρείται στη μέση θερμοκρασία της Μεσογείου από την αρχή του έτους, σύμφωνα με δορυφορικές μετρήσεις.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στις ελληνικές θάλασσες, ολόκληρη η χειμερινή περίοδος κύλησε με θερμοκρασία επιφάνειας θάλασσας πάνω από τα κανονικά επίπεδα στο Ιόνιο και πολύ πάνω από τα κανονικά στο Αιγαίο, με το Βόρειο Αιγαίο να καταγράφει τιμές επιπέδου ρεκόρ καθ’ όλη τη διάρκεια του χειμώνα.

Εικόνα 2. Ημερήσια θερμοκρασία στην επιφάνεια της θάλασσας στο Αιγαίο πέλαγος από δορυφορικές μετρήσεις. Η μέση ημερήσια θερμοκρασία της λεκάνης από το 1982 μέχρι και το 2026, παρουσιάζεται με διακεκομμένη μαύρη γραμμή, ενώ οι ημερήσιες τιμές απο την αρχή του 2026 με συνεχές μαύρο και κόκκινο χρώμα. Πηγή δεδομένων: Marine/Copernicus. Επεξεργασία & Οπτικοποίηση δεδομένων: climatebook.gr.

Εικόνα 3. Ημερήσια θερμοκρασία στην επιφάνεια της θάλασσας στο Ιόνιο πέλαγος από δορυφορικές μετρήσεις. Η μέση ημερήσια θερμοκρασία της λεκάνης από το 1982 μέχρι και το 2026, παρουσιάζεται με διακεκομμένη μαύρη γραμμή, ενώ οι ημερήσιες τιμές απο την αρχή του 2026 με συνεχές μαύρο και κόκκινο χρώμα. Πηγή δεδομένων: Marine/Copernicus. Επεξεργασία & Οπτικοποίηση δεδομένων: climatebook.gr.

Στην Ευρώπη, η χιονοκάλυψη εμφανίζεται επίσης περιορισμένη, με το χιόνι να εντοπίζεται κυρίως σε ορεινές περιοχές, όπως οι Άλπεις, τα Καρπάθια και η Πίνδος, καθώς και σε τμήματα της Σκανδιναβίας και της βορειοδυτικής Ρωσίας. Σε μεγάλο μέρος της κεντρικής και νότιας Ευρώπης, η απουσία εκτεταμένης χιονοκάλυψης είναι εμφανής για την εποχή.

Παράλληλα, η έκταση του θαλάσσιου πάγου στο Βόρειο Ημισφαίριο, αν και παρουσιάζει εποχική αύξηση κατά τη χειμερινή περίοδο, εξακολουθεί να διαμορφώνεται σε επίπεδα χαμηλότερα από τα κανονικά, σε σύγκριση με τη μέση τιμή της περιόδου 1981–2010. Οι μειωμένες εκτάσεις θαλάσσιου πάγου εντοπίζονται κυρίως στον Αρκτικό Ωκεανό, ενισχύοντας τη συνολική εικόνα ενός θερμότερου από το κανονικό χειμώνα στο βόρειο πλάτος.

Εικόνα 1. Χιονοκάλυψη και παγοκάλυψη από δορυφορικά δεδομένα στην περιοχή του Βορείου Ημισφαιρίου στις 17 Φεβρουαρίου 2026. Πηγή δεδομένων: NSIDC. Επεξεργασία & οπτικοποίηση δεδομένων: climatebook.gr.

Υψηλές τιμές AER υποδηλώνουν αυξημένες συγκεντρώσεις απορροφητικών αερολυμάτων στην ατμόσφαιρα, αποτυπώνοντας καθαρά το επεισόδιο μεταφοράς αφρικανικής σκόνης και την πορεία της από τη Σαχάρα έως τα Βαλκάνια, το οποίο επηρέασε την Ελλάδα το Σαββατοκύριακο 14–15/02/2026.

Εικόνα 1. Χωρική κατανομή του Δείκτη Αερολυμάτων (Aerosol Index – AER) από τον δορυφόρο Sentinel-5P, που αποτυπώνει το επεισόδιο μεταφοράς αφρικανικής σκόνης από τη Σαχάρα προς τα Βαλκάνια και την Ελλάδα (15/02/2026).

Στην Ευρώπη, ο Ιανουάριος 2026 χαρακτηρίστηκε από εκτεταμένες αρνητικές θερμοκρασιακές αποκλίσεις, ιδιαίτερα στη Φεννοσκανδία, τις Βαλτικές χώρες και την κεντρική–ανατολική Ευρώπη, λόγω επαναλαμβανόμενων ψυχρών εισβολών κατά το δεύτερο μισό του μήνα. Αντίθετα, θετικές αποκλίσεις καταγράφηκαν κυρίως στη νότια Ευρώπη και την ανατολική Μεσόγειο, με την Αθήνα να καταγράφει τη μεγαλύτερη θετική μηνιαία απόκλιση (+2.4°C) σε σύγκριση με την περίοδο αναφοράς 1991–2020. Η πιο ψυχρή πόλη ήταν το Μινσκ, με θερμοκρασιακή απόκλιση -6.4°C, υπογραμμίζοντας τον ιδιαίτερα ψυχρό χαρακτήρα του Ιανουαρίου σε μεγάλο μέρος της βόρειας Ευρώπης.

Επιπλέον, μερικά σημαντικά στατιστικά για τον Ιανουάριο 2026 για θερμοκρασία και υετό:

Ευρώπη:

• 1.63°C πάνω από τον μέσο όρο της περιόδου 1991–2020 για τον Ιανουάριο, με μέση θερμοκρασία -2.34°C.
• Ο ψυχρότερος Ιανουάριος από το 2010.
• Βροχοπτώσεις πάνω από τον μέσο όρο καταγράφηκαν σε μεγάλο μέρος της δυτικής, νότιας και ανατολικής Ευρώπης, με ιδιαίτερη ένταση στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία, την Ιβηρική Χερσόνησο, τα δυτικά Βαλκάνια και την ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου. Τοπικά, οι βροχοπτώσεις ήταν εξαιρετικά αυξημένες, με την Ισπανία να καταγράφει τον πιο υγρό Ιανουάριο των τελευταίων 25 ετών, ενώ πολύ υψηλά ύψη υετού σημειώθηκαν και στην Πορτογαλία, τη νότια Ιταλία, καθώς και στην Ελλάδα, κυρίως προς το τέλος του μήνα.
• Αντίθετα, λιγότερες από τις κανονικές βροχοπτώσεις παρατηρήθηκαν σε μεγάλο τμήμα της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης, με έμφαση στη Σκανδιναβία και την Ισλανδία, καθώς και σε περιοχές που εκτείνονται από τις Βαλτικές χώρες έως τη Φινλανδία και τη δυτική Ρωσία. Τοπικά ξηρότερες συνθήκες καταγράφηκαν επίσης στην κεντρική Ευρώπη.

Εικόνα 1. Χάρτης απόκλισης της μέσης θερμοκρασίας αέρα (2 μέτρα από την επιφάνεια) κατά τον Ιανουάριο 2026 σε σχέση με τις μέσες τιμές της περιόδου 1991-2020. Οι μαύρες κουκκίδες υποδηλώνουν τις περιοχές όπου η απόκλιση αποτελεί θετικό ή αρνητικό ρεκόρ από το 1960 μέχρι σήμερα. Βάση δεδομένων: ERA5 (C3S/ECMWF).

Εικόνα 2. Χάρτης ποσοστιαίας απόκλισης συνολικού μηνιαίου υετού κατά τον Ιανουάριο 2026 σε σχέση με τις μέσες τιμές της περιόδου 1991-2020. Με γκρι απεικονίζονται οι περιοχές με μέσο μηνιαίο υετό μικρότερο από 3 χιλιοστά. Οι μαύρες κουκκίδες υποδηλώνουν τις περιοχές όπου η απόκλιση αποτελεί θετικό ή αρνητικό ρεκόρ από το 1960 μέχρι σήμερα. Βάση δεδομένων: ERA5 (C3S/ECMWF).

Εικόνα 3. Αποκλίσεις της θερμοκρασίας του αέρα σε πόλεις στην Ευρωπαϊκή ήπειρο για τον Ιανουάριο 2026. Πηγή δεδομένων: ERA-5 / Copernicus • C3S. Επεξεργασία & Οπτικοποίηση δεδομένων: Climatebook.