Από την προβιομηχανική εποχή, η μέση παγκόσμια θερμοκρασία έχει αυξηθεί κατά περισσότερο από 1°C. Η Αρκτική, ωστόσο, θερμαίνεται με ρυθμό δύο έως τρεις φορές ταχύτερο από τον παγκόσμιο μέσο όρο (IPCC, 2021), με αποτέλεσμα ο θαλάσσιος πάγος να είναι λεπτότερος, νεότερος και πιο κινητός. Η έκτασή του θαλάσσιου πάγου κατά το θέρος είναι πλέον η μικρότερη μεταξύ των τελευταίων 1.000 ετών τουλάχιστο.

Στην έκτη έκθεση της, η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) των Ηνωμένων Εθνών σημείωσε ότι η ανθρώπινη επίδραση είναι πιθανότατα ο κύριος παράγοντας της μείωσης του θαλάσσιου πάγου της Αρκτικής κατά τα τελευταία 40 χρόνια.

Οι παράγοντες που προκαλούν το λιώσιμο των θαλάσσιων πάγων στο μεταβαλλόμενο κλιματικό σύστημα

Η ταχεία τήξη των θαλάσσιων πάγων στο σημερινό κλίμα οφείλεται κυρίως σε δύο παράγοντες:

1. Στις υψηλότερες θερμοκρασίες των ωκεανών.
2. Στην αυξημένη συχνότητα και ένταση της μεταφοράς θερμότητας και υγρασίας προς τους πόλους, συμπεριλαμβανομένων και των ατμοσφαιρικών ποταμών.

Οι υψηλότερες θερμοκρασίες των ωκεανών οφείλονται κυρίως στην ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, καθώς οι αυξανόμενες συγκεντρώσεις αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα προκαλούν την απορρόφηση περισσότερης θερμότητας από τον ωκεανό. Οι πολικές περιοχές παρουσιάζουν μεγαλύτερη ευαισθησία. Το λιώσιμο των πάγων και του χιονιού κάνει την επιφάνεια της Γης πιο σκοτεινή, με αποτέλεσμα να απορροφά περισσότερο ηλιακό φως και να θέτει σε κίνηση έναν αυτοενισχυόμενο κύκλο που ενισχύει τη θέρμανση και επιταχύνει περαιτέρω την τήξη. Τις τελευταίες δεκαετίες, οι θερμοκρασίες των ωκεανών έχουν αυξηθεί πιο γρήγορα στην Αρκτική παρά στην Ανταρκτική. Στην Εικόνα 1 παρουσιάζονται οι τάσεις της θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας κατά την περίοδο 1991-2020 στην Αρκτική και την Ανταρκτική.

Εικόνα 1. Τάσεις της θερμοκρασίας της επιφάνειας της θάλασσας για την περίοδο 1991-2020 στην Αρκτική (αριστερά) και στην Ανταρκτική (δεξιά). Πηγή: ESA-CCI.

Τα ατμοσφαιρικά ποτάμια μεταφέρουν έντονες βροχοπτώσεις, καταιγίδες αλλά και θερμότητα προς τις πολικές περιοχές. Το 2021, η IPCC ανέφερε με μεγάλη βεβαιότητα ότι καθώς το κλίμα θερμαίνεται και οι ατμοσφαιρικοί υδρατμοί αυξάνονται, τα ατμοσφαιρικά ποτάμια γίνονται πιο υγρά, πιο έντονα, πιο ζεστά και μεγαλύτερης διάρκειας. Η εισροή θερμού, υγρού αέρα μεταβάλλει τις θερμοδυναμικές και δυναμικές διεργασίες και αυξάνει την ταχεία τήξη του θαλάσσιου πάγου. Αυτές οι τροποποιημένες διεργασίες διασπούν τον θαλάσσιο πάγο και τον εμποδίζουν να ξαναπαγώσει, επιταχύνοντας την μείωση του όγκου και της συνολικής έκτασής του.

Τι άλλαξε στην Αρκτική;

Από το 1980, η Αρκτική έχει βιώσει μια αξιοσημείωτη μείωση τόσο στην έκταση όσο και στον όγκο του θαλάσσιου πάγου. Η πιο δραματική μείωση σημειώθηκε μεταξύ 1980 και 2015, όταν τα ελάχιστα του θαλάσσιου πάγου τον Σεπτέμβριο μειώθηκαν κατά περίπου 40% σε έκταση (επιφανειακή κάλυψη) και περίπου 75% σε όγκο. Κατά την ίδια περίοδο, τα μέγιστα του θαλάσσιου πάγου τον Μάρτιο μειώθηκαν επίσης, αν και σε μικρότερο βαθμό, κατά 10% περίπου σε έκταση και 30% σε όγκο. Από το 2015, τα μέγιστα και τα ελάχιστα της έκτασης του θαλάσσιου πάγου έχουν κυμανθεί γύρω από ιστορικά χαμηλά επίπεδα, ενώ οι αντίστοιχοι όγκοι συνέχισαν να μειώνονται ελαφρώς.

Η θέρμανση των ωκεανών της Γης συμβάλλει στη συνεχιζόμενη μείωση τόσο της έκτασης όσο και του όγκου του θαλάσσιου πάγου. Το 2025, τα ετήσια ελάχιστα τόσο της έκτασης όσο και του όγκου του θαλάσσιου πάγου ήταν κοντά στις χαμηλότερες τιμές από τότε που ξεκίνησαν οι δορυφορικές παρατηρήσεις (Βίντεο 1 και Εικόνα 2).

Βίντεο 1. Ετήσιες αλλαγές της μέγιστης και ελάχιστη έκτασης του θαλάσσιου πάγου για την Αρκτική από το 1979 έως το 2025. Πηγή: OSI SAF

Εικόνα 2. Ποσοστιαία μεταβολή της έκτασης (αριστερά) και του όγκου (δεξιά) του θαλάσσιου πάγου για την Αρκτική από το 1979 έως το 2025 σε σχέση με το 1979. Πηγή: Polar Science Centre data (Zhang, 2003).

Τι άλλαξε στην Ανταρκτική;

Ο θαλάσσιος πάγος της Ανταρκτικής αποτελείται κυρίως από νεαρό και λεπτό πάγο που σχηματίζεται και λιώνει κάθε έτος. Εξαιτίας αυτού, οι διακυμάνσεις στην έκταση και τον όγκο του θαλάσσιου πάγου της Ανταρκτικής οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στις ετήσιες διακυμάνσεις των καιρικών συνθηκών (θερμοκρασία και συνθήκες ανέμου).

Στην Ανταρκτική, η έκταση και ο όγκος του θαλάσσιου πάγου δεν άλλαξε σημαντικά μεταξύ 1979 και 2016. Τότε όμως ξεκίνησε μια περίοδος κατά την οποία ο πάγος άρχισε να μειώνεται απότομα, και οι ετήσιες διακυμάνσεις έγιναν πιο έντονες (Βίντεο 2 και Εικόνα 3). Η αλλαγή αυτή αποδίδεται στις θερμότερες συνθήκες των ωκεανών και στις αλλαγές στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία, οι οποίες πλέον ενισχύουν η μία την άλλη, αντί να αντισταθμίζονται.

Το 2025, το ελάχιστο του Φεβρουαρίου ήταν το τρίτο χαμηλότερο που έχει καταγραφεί, με σημαντικά ελλείμματα στις βόρειες θάλασσες Weddell και Ross-Amundsen. Το μέγιστο του Σεπτεμβρίου 2025 ήταν το τρίτο χαμηλότερο που έχει καταγραφεί, μετά το 2023 και το 2024. Παρόλο που ο θαλάσσιος πάγος ανέκαμψε ελαφρώς το 2024, η τάση μείωσης των εκτάσεων και των όγκων του θαλάσσιου πάγου που ξεκίνησε γύρω στο 2017 συνεχίζεται το 2025.

Βίντεο 2. Ετήσιες αλλαγές της μέγιστης και ελάχιστη έκτασης του θαλάσσιου πάγου για την Ανταρκτική από το 1979 έως το 2025. Πηγή: OSI SAF

Εικόνα 3. Ποσοστιαία μεταβολή της έκτασης (αριστερά) και του όγκου (δεξιά) του θαλάσσιου πάγου για την Ανταρκτική από το 1979 έως το 2025 σε σχέση με το 1979. Πηγή: Polar Science Centre data (Zhang, 2003).

Σύνοψη

Η μελέτη βασίζεται στη συνδυαστική χρήση κλιματικών δεδομένων από το Ocean and Sea Ice Satellite Application Facility (OSI SAF) της EUMETSAT, την Climate Change Initiative της ESA και το American Pan-Arctic Ice Ocean Modeling and Assimilation System (PIOMAS). Στην Ανταρκτική, η έκταση και ο όγκος του θαλάσσιου πάγου παρουσιάζουν μικρές τάσεις από τη δεκαετία του 1980 κι έπειτα, παραμένοντας εντός των ±0,08 εκατομμυρίων km² ανά δεκαετία για την έκταση του θαλάσσιου πάγου και κάτω από +400 km³ ανά δεκαετία για τον όγκο του θαλάσσιου πάγου. Αντίθετα, στην Αρκτική καταγράφονται σταθερά αρνητικές τάσεις, με μειώσεις που φτάνουν έως και -0,75 εκατομμύρια km² ανά δεκαετία για την έκταση του θαλάσσιου πάγου και -3.000 km³ ανά δεκαετία για τον όγκο του θαλάσσιου πάγου. Αυτά τα αποτελέσματα υποστηρίζουν την πρόβλεψη της IPCC (2021) ότι οι πάγοι της Αρκτικής θα συρρικνωθούν σε λιγότερο από 1 εκατομμύριο km² τουλάχιστον μία φορά πριν από το 2050.

Πηγή άρθρου, εικόνων και βίντεο / credits: EUMETSAT – 2025 trends in Arctic and Antarctic sea ice extents

Εικόνα 1. Αποκλίσεις της θερμοκρασίας της επιφάνειας της θάλασσας σε σχέση με την μέση τιμή της περιόδου 1991-2020 στην περιοχή της Μεσογείου από δορυφορικές μετρήσεις στις 05/04/2026. Πηγή δεδομένων: Marine/Copernicus. Επεξεργασία & Οπτικοποίηση δεδομένων: climatebook.gr.

Το Βόρειο Αιγαίο και η Αδριατική εμφανίζουν ωστόσο σημαντικά υψηλότερες αποκλίσεις, της τάξης των 1.3 έως 1.6°C. Οι σχετικά αυξημένες αυτές θερμοκρασίες αποτελούν συνέχεια της ανοδικής τάσης που παρατηρείται στη μέση θερμοκρασία της Μεσογείου από την αρχή του έτους, σύμφωνα με δορυφορικές μετρήσεις. Λίγο κάτω από τα κανονικά η θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας σε περιοχές του κόλπου της Σύρτης.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στις ελληνικές θάλασσες, ολόκληρη η περίοδος για το 2026 κύλησε και κυλά με θερμοκρασία επιφάνειας θάλασσας πάνω από τα κανονικά επίπεδα στο Ιόνιο και πολύ πάνω από τα κανονικά στο Αιγαίο, με το Βόρειο Αιγαίο να καταγράφει τιμές επιπέδου ρεκόρ καθ’ όλη τη διάρκεια του 2026.

Εικόνα 2. Ημερήσια θερμοκρασία στην επιφάνεια της θάλασσας στο Ιόνιο πέλαγος από δορυφορικές μετρήσεις. Η μέση ημερήσια θερμοκρασία της λεκάνης από το 1982 μέχρι και το 2026, παρουσιάζεται με διακεκομμένη μαύρη γραμμή, ενώ οι ημερήσιες τιμές απο την αρχή του 2026 με συνεχές μαύρο και κόκκινο χρώμα. Πηγή δεδομένων: Marine/Copernicus. Επεξεργασία & Οπτικοποίηση δεδομένων: climatebook.gr.

Εικόνα 3. Ημερήσια θερμοκρασία στην επιφάνεια της θάλασσας στο Αιγαίο πέλαγος από δορυφορικές μετρήσεις. Η μέση ημερήσια θερμοκρασία της λεκάνης από το 1982 μέχρι και το 2026, παρουσιάζεται με διακεκομμένη μαύρη γραμμή, ενώ οι ημερήσιες τιμές απο την αρχή του 2026 με συνεχές μαύρο και κόκκινο χρώμα. Πηγή δεδομένων: Marine/Copernicus. Επεξεργασία & Οπτικοποίηση δεδομένων: climatebook.gr.

Αξιοποιώντας δορυφορικά δεδομένα του Sentinel-5P του Ευρωπαϊκού προγράμματος Copernicus, η επιστημονική ομάδα του climatebook παρουσιάζει στον παρακάτω χάρτη τον δείκτη Aerosol Index (AER) πάνω από την Ανατολική Μεσόγειο την Τετάρτη 01 Απριλίου 2026, κατά την κορύφωση του επεισοδίου.

Συγκεκριμένα, ο δείκτης AER είναι μια δορυφορική μέτρηση που σχετίζεται με το Οπτικό Βάθος των σωματιδίων (ΑΟD) και υποδηλώνει αύξηση των συγκεντρώσεων των απορροφητικών σωματιδίων της ατμόσφαιρας. Είναι ιδανικός για την παρακολούθηση της εξέλιξης επεισοδίων σκόνης, όπως η εν λόγω περίπτωση, ηφαιστειακών εκρήξεων, έντονων πυρκαγιών και καύσης βιομάζας. Γενικά, χαμηλές τιμές του δείκτη AER υποδηλώνουν χαμηλές συγκεντρώσεις σωματιδίων στην ατμόσφαιρα και, συνεπώς, καθαρότερος ουρανός.

Σχήμα 1. Χάρτης του δείκτη Aerosol Index (AER) πάνω από την Ανατολική Μεσόγειο την Τετάρτη 01 Απριλίου 2026 από τον δορυφόρο Sentinel-5P.

Αξιοποιώντας δορυφορικά δεδομένα του δορυφόρου Sentinel-5P του Ευρωπαϊκού προγράμματος Copernicus, η επιστημονική ομάδα του climatebook παρουσιάζει στον παρακάτω χάρτη τον δείκτη Aerosol Index (AER) πάνω από την Ευρώπη την Πέμπτη 5 Μαρτίου 2026, κατά την κορύφωση του επεισοδίου σκόνης.

Πιο αναλυτικά, ο δείκτης AER είναι μια δορυφορική μέτρηση που σχετίζεται με το Οπτικό Βάθος των σωματιδίων (ΑΟD) και υποδηλώνει αύξηση των συγκεντρώσεων των απορροφητικών σωματιδίων της ατμόσφαιρας. Είναι ιδανικός για την παρακολούθηση της εξέλιξης επεισοδίων σκόνης, όπως η εν λόγω περίπτωση, ηφαιστειακών εκρήξεων, έντονων πυρκαγιών και καύσης βιομάζας. Γενικά, χαμηλές τιμές του AER υποδηλώνουν χαμηλές συγκεντρώσεις σωματιδίων στην ατμόσφαιρα και άρα καθαρότερος ουρανός.

Εικόνα 1. Χάρτης του δείκτη Aerosol Index (AER) πάνω από την Ευρώπη την Πέμπτη 05 Μαρτίου 2026.

Στον χάρτη φαίνεται ότι οι περιοχές που επηρεάστηκαν περισσότερο από το επεισόδιο σκόνης ήταν οι χώρες της Ιβηρικής και η Γαλλία (κόκκινες και ιώδες αποχρώσεις), ενώ ένα τμήμα του νέφους σκόνης κατευθύνθηκε βόρεια φτάνοντας στη Μεγάλη Βρετανία και ένα δεύτερο τμήμα χαμηλότερων συγκεντρώσεων (κίτρινες και πορτοκαλί αποχρώσεις) κατευθύνθηκε νοτιοανατολικά στην Ιταλία και στην Ελλάδα.

Στην Ευρώπη, η χιονοκάλυψη εμφανίζεται επίσης περιορισμένη, με το χιόνι να εντοπίζεται κυρίως σε ορεινές περιοχές, όπως οι Άλπεις, τα Καρπάθια και η Πίνδος, καθώς και σε τμήματα της Σκανδιναβίας και της βορειοδυτικής Ρωσίας. Σε μεγάλο μέρος της κεντρικής και νότιας Ευρώπης, η απουσία εκτεταμένης χιονοκάλυψης είναι εμφανής για την εποχή.

Παράλληλα, η έκταση του θαλάσσιου πάγου στο Βόρειο Ημισφαίριο, αν και παρουσιάζει εποχική αύξηση κατά τη χειμερινή περίοδο, εξακολουθεί να διαμορφώνεται σε επίπεδα χαμηλότερα από τα κανονικά, σε σύγκριση με τη μέση τιμή της περιόδου 1981–2010. Οι μειωμένες εκτάσεις θαλάσσιου πάγου εντοπίζονται κυρίως στον Αρκτικό Ωκεανό, ενισχύοντας τη συνολική εικόνα ενός θερμότερου από το κανονικό χειμώνα στο βόρειο πλάτος.

Εικόνα 1. Χιονοκάλυψη και παγοκάλυψη από δορυφορικά δεδομένα στην περιοχή του Βορείου Ημισφαιρίου στις 17 Φεβρουαρίου 2026. Πηγή δεδομένων: NSIDC. Επεξεργασία & οπτικοποίηση δεδομένων: climatebook.gr.

Χρησιμοποιώντας δεδομένα του Ευρωπαϊκού δορυφόρου Sentinel-5P του προγράμματος Copernicus, η επιστημονική ομάδα του climatebook οπτικοποίησε τις συνολικές συγκεντρώσεις του ηφαιστειακού διοξειδίου του θείου (SO₂) στην κατακόρυφη ατμοσφαιρική στήλη πάνω από κάθε σημείο του χάρτη (Εικόνα 1). Κατευθυνόμενο από τους επικρατούντες ανέμους, το πλούμιο καπνού κινήθηκε δυτικά έως και 550 km κατά μήκος του Ινδικού Ωκεανού προς το νησί της Μαδαγασκάρης.

Εικόνα 1: Το νέφος SO2 από την έκρηξη του ηφαιστείου Piton de la Fournaise στο νησί Reunion ανατολικά της Αφρικής από δορυφορικά δεδομένα του Sentinel-5P στις 14/02/2026 09:50

Πιο συγκεκριμένα, επιλέχθηκε η χρήση των δεδομένων του SO₂ διότι το διοξείδιο του θείου αποτελεί βασική παράμετρο των εκπομπών από ηφαιστειακές εκρήξεις, εκπέμπεται σε μεγάλες ποσότητες και ανιχνεύεται σχετικά εύκολα από τους δορυφόρους. Επιπλέον, η επιλογή του SO₂ παρέχει μια καθαρή εικόνα για την έκταση και την τροχιά μεταφοράς του ηφαιστειακού νέφους, απομονώνοντάς το από τις υπόλοιπες πηγές ατμοσφαιρικών σωματιδίων, όπως η σκόνη.

Υψηλές τιμές AER υποδηλώνουν αυξημένες συγκεντρώσεις απορροφητικών αερολυμάτων στην ατμόσφαιρα, αποτυπώνοντας καθαρά το επεισόδιο μεταφοράς αφρικανικής σκόνης και την πορεία της από τη Σαχάρα έως τα Βαλκάνια, το οποίο επηρέασε την Ελλάδα το Σαββατοκύριακο 14–15/02/2026.

Εικόνα 1. Χωρική κατανομή του Δείκτη Αερολυμάτων (Aerosol Index – AER) από τον δορυφόρο Sentinel-5P, που αποτυπώνει το επεισόδιο μεταφοράς αφρικανικής σκόνης από τη Σαχάρα προς τα Βαλκάνια και την Ελλάδα (15/02/2026).

Εικόνα 1. Παγκόσμιο θερμικό περιεχόμενο των ωκεανών (OHC) στα ανώτερα 2000m για την περίοδο 1958–2025, σύμφωνα με τα σετ δεδομένων IAP/CAS. Οι μαύρες καμπύλες δείχνουν τις μηνιαίες μεταβολές, ενώ τα ιστογράμματα τις ετήσιες ανωμαλίες, σε σχέση με τη περίοδο αναφοράς 1981–2010. Για σύγκριση, το 2005 το OHC ήταν κατά 78 ZJ υψηλότερο από τον μέσο όρο της περιόδου 1981–2010. Οι αβεβαιότητες μεταξύ των διαφορετικών συνόλων δεδομένων απεικονίζονται με πράσινο. Πηγή: Pan et al., (2026).

Το 2025, η θέρμανση του παγκόσμιου ωκεανού συνεχίστηκε αμείωτη, με το θερμικό περιεχόμενο στα πρώτα 2000μ να αυξάνεται κατα ~23 ± 8 ZJ σε σχέση με το 2024, ξεπερνώντας κάθε προηγούμενο ρεκόρ από την αρχή των καταγραφών [1]. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη, το 33% του ωκεανου κατέγραψε θερμοκρασίες που κατατάσσονται στις τρεις υψηλότερες ιστορικά (1958-2025) ενω το 57% κατέγραψε τις 5 υψηλότερες τιμές. Σε αυτές τις περιοχές συμπεριλαμβάνονται ο Νότιος Ατλαντικός Ωκεανός, η Μεσόγειος Θάλασσα, ο Βόρειος Ινδικός και ο Νότιος Ωκεανός [1]. Χρησιμοποιώντας πολλαπλά σετ δεδομένων, οι επιστημονες απέδειξαν οτι η αύξηση αυτή του θερμικού περιεχομένου του ωκεανού κυμάνθηκε απο 0.14 ± 0.03 Wm−2/δεκαετία την περίοδο 1960-2025 σε 0.32 ± 0.14 Wm−2/δεκαετία μεταξύ 2005-2025 στα πρώτα 2000μ. Μάλιστα, παροτι η μέση, παγκόσμια επιφανειακή θερμοκρασία της θάλασσας το 2025 μειώθηκε κατα 0.12 ± 0.03°C (λόγω των συνθηκών La Nina) σε σχέση με το 2024, ήταν υψηλότερη κατα 0.49 °C σε σχέση με τη περίοδο 1981-2010.

Καθώς το 2025 κατατάσσεται ως το δεύτερο θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί ποτέ, αντανακλά την μακροπρόθεσμη συσσώρευση θερμότητας στο κλιματικό σύστημα, η οποία οφείλεται στην αύξηση των συγκεντρώσεων των αερίων του θερμοκηπίου, όπου το 2025 κατέγραψαν επίσης ιστορικό ρεκόρ [2.3]. Με τη Γη να εγκλωβίζει πλέον πολύ περισσότερη ενέργεια από όση καταφέρνει να αποβάλει στο διάστημα, η θέρμανση του ωκεανού αποτελεί την πιο ισχυρή απόδειξη ότι η ενεργειακή ισορροπία του πλανήτη έχει διαταραχθεί. Απορροφώντας το 90% της επιπλέον θερμότητας, ο ωκεανός επηρεάζει τη συχνότητα και ένταση των θαλάσσιων καυσώνων, μεταβάλλει την ατμοσφαιρική κυκλοφορία αλλά και επιταχύνει την αύξηση της, στάθμης της θάλασσας, την εξάτμιση και υγρασία της ατμόσφαιρας, το οποίο οδηγεί σε εντονότερα φαινόμενα βροχόπτωσης και σε ισχυρότερους τροπικούς κυκλώνες. Παράλληλα, η θέρμανση του κλιματικού συστήματος οδηγεί στη μείωση της παγοκάλυψης στην Αρκτική και την Ανταρκτική, οι οποίες το 2025 έφτασαν σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, αλλά και στην εμφάνιση ακραίων κλιματικών φαινομένων. Τα φαινόμενα αυτά προκύπτουν από τον συνδυασμό της μακροχρόνιας θέρμανσης και της φυσικής μεταβλητότητας του κλίματος, η οποία ενισχύεται από την θερμότερη ατμόσφαιρα που συγκρατεί περισσότερους υδρατμούς [4]. 

Eικόνα 2. Ανωμαλία του ετήσιου θερμικού περιεχομένου των ωκεανών για τα πρώτα 2000m (Μονάδες: 109 J m−2). Πηγη [1]

[1] Pan, Y., Cheng, L., Abraham, J., Trenberth, K. E., Reagan, J., Du, J., … & Chen, L. (2026). Ocean Heat Content Sets Another Record in 2025. Advances in Atmospheric Sciences, 1-23.

[2]:Judd, E. J., J. E. Tierney, D. J. Lunt, I. P. Montañez, B. T. Huber, S. L. Wing, and P. J. Valdes, 2024: A 485-million-year history of Earth’s surface temperature. Science, 385, eadk3705, https://doi.org/10.1126/science.adk3705.

[3]Blunden, J., J. Reagan, and R. J. H. Dunn, 2025: State of the climate in 2024. Bull. Amer. Meteor. Soc., 106, S1−S513, https://doi.org/10.1175/2025BAMSStateoftheClimate.1.

[4]Trenberth, K. E., 2011: Changes in precipitation with climate change. Climate Research, 47, 123−138, https://doi.org/10. 3354/cr00953.

Το χιόνι καλύπτει πλέον εκτεταμένες περιοχές του Καναδά και των βόρειων–κεντρικών Ηνωμένων Πολιτειών.