co2 Archives - climatebook https://climatebook.gr/tag/co2/ Mon, 22 Jun 2026 20:14:53 +0000 en-US hourly 1 https://climatebook.gr/wp-content/uploads/2023/03/cropped-climatebook-favicon-32x32.png co2 Archives - climatebook https://climatebook.gr/tag/co2/ 32 32 Από το πρώτο γκολ του Μέσι μέχρι σήμερα: +50 ppm CO₂ στην ατμόσφαιρα https://climatebook.gr/apo-to-proto-gkol-tou-mesi-mechri-simera-50-ppm-co-stin-atmosfaira/ Mon, 22 Jun 2026 20:14:53 +0000 https://climatebook.gr/?p=14057 Απόψε, Δευτέρα 22 Ιουνίου 2026, ο Λιονέλ Μέσι έγραψε ξανά ιστορία στο Μουντιάλ, καταρρίπτοντας ένα ακόμη ρεκόρ σκοραρίσματος. Όμως η διάρκεια της καριέρας του αποτυπώνει και μια άλλη, λιγότερο ορατή μεταβολή: την αλλαγή της σύστασης της ατμόσφαιρας της Γης.

Όταν ο Μέσι πέτυχε το πρώτο επίσημο γκολ της επαγγελματικής του καριέρας, την 1η Μαΐου 2005, η συγκέντρωση διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) στην ατμόσφαιρα ήταν περίπου 379 ppm (μέρη ανά εκατομμύριο). Σήμερα βρίσκεται κοντά στα 429 ppm.

Η αύξηση κατά 50 ppm μπορεί να ακούγεται μικρή, όμως αντιστοιχεί σε αύξηση περίπου 13% μέσα σε μόλις δύο δεκαετίες.

Κλιματολογικά, η διαφορά αυτή δεν είναι αμελητέα. Η αύξηση κατά 50 ppm σημαίνει ότι η ατμόσφαιρα συγκρατεί σήμερα σημαντικά περισσότερη θερμότητα από ό,τι όταν ο Μέσι πέτυχε το πρώτο του γκολ. Πρόκειται για μια μεταβολή αρκετά μεγάλη ώστε να συμβάλει σε μια παγκόσμια θέρμανση της τάξης των 0,5–0,6°C.

Φυσικά, η θερμοκρασία επηρεάζεται και από άλλους παράγοντες. Ωστόσο, η σύγκριση δείχνει πόσο γρήγορα μεταβάλλεται το κλίμα: μέσα στον χρόνο μιας μόνο ποδοσφαιρικής καριέρας, η ανθρωπότητα πρόσθεσε στην ατμόσφαιρα αρκετό CO₂ ώστε να επηρεάσει μετρήσιμα το ενεργειακό ισοζύγιο ολόκληρου του πλανήτη.

Δείτε τις καταγραφές της συγκέντρωσης CO₂ πατώντας εδώ

]]> Τα πλοία ρυπαίνουν περισσότερο από τα αυτοκίνητα https://climatebook.gr/ta-ploia-rypainoun-perissotero-apo-ta-aftokinita/ Wed, 04 Mar 2026 16:02:49 +0000 https://climatebook.gr/?p=13543 Σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις-λιμάνια, η ατμοσφαιρική ρύπανση από τα πλοία της γραμμής (ferries) ξεπερνά ολόκληρο το αποτύπωμα των επιβατικών αυτοκινήτων της πόλης. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα νέας ανάλυσης της ευρωπαϊκής οργάνωσης Transport & Environment (T&E), η οποία βάζει στο μικροσκόπιο έναν κλάδο «κρίσιμο» για τη νησιωτικότητα και τις μεταφορές, αλλά συχνά εκτός δημόσιας συζήτησης για την υγεία και το κλίμα.

Τι δείχνουν τα δεδομένα: CO₂ σαν 6,6 εκατ. αυτοκίνητα

Σύμφωνα με την T&E, 1.043 ευρωπαϊκά ferries που αναλύθηκαν για το 2023 στην Ευρώπη εξέπεμψαν 13,4 εκατ. τόνους CO₂, ποσότητα που αντιστοιχεί στις ετήσιες εκπομπές 6,6 εκατομμυρίων αυτοκινήτων.

Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το σκέλος της τοπικής ρύπανσης: σε πόλεις όπως Βαρκελώνη, Δουβλίνο και Νάπολη, τα ferries ευθύνονται για περισσότερα οξείδια του θείου (SOx) από όλα τα αυτοκίνητα της πόλης μαζί. Η Βαρκελώνη, μάλιστα, καταγράφεται ως το λιμάνι με τις υψηλότερες εκπομπές CO₂ από ferries στην Ευρώπη, ενώ παρά τους κανόνες χαμηλού θείου στη Μεσόγειο,τα ferries εκεί εκπέμπουν 1,8 φορές περισσότερα SOx από τα αυτοκίνητα της πόλης.

Σε επίπεδο δραστηριότητας/δρομολογίων, η T&E αναφέρει ως υψηλότερα ρυπογόνα (σε εκπομπές) το δρομολόγιο Travemünde–Helsinki, μπροστά από το Dover–Calais.

Επίπτωση στην υγεία των πόλεων

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο πόσο εκπέμπουν τα πλοία, αλλά πού εκπέμπουν. Τα ferries κινούνται επαναλαμβανόμενα σε σταθερές γραμμές και, κρίσιμα, περνούν μεγάλο μέρος του χρόνου τους πολύ κοντά σε κατοικημένες περιοχές λιμένων. Η σχετική έκθεση της T&E περιγράφει ότι ένας γερασμένος στόλος σχεδόν 2.000 πλοίων περνά πάνω από 60% του χρόνου του εντός 5 ναυτικών μιλίων από πυκνοκατοικημένες ζώνες, τροφοδοτώντας τη «παράκτια» ατμοσφαιρική ρύπανση.

Τα SOx στην ατμόσφαιρα οδηγούν στη δημιουργία λεπτών σωματιδίων που συνδέονται με σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία, ιδίως όταν η έκθεση είναι χρόνια και συμβαίνει δίπλα σε κατοικίες, σχολεία και χώρους εργασίας γύρω από λιμάνια.

Ρυθμίσεις θείου στη Μεσόγειο: σημαντική πρόοδος, αλλά όχι αρκετή

Ένα μεγάλο βήμα έγινε όταν η Μεσόγειος έγινε επίσημα Περιοχή Ελέγχου Εκπομπών για SOx (Med SOx ECA) και τέθηκε σε ισχύ όριο 0,10% σε θείο στο ναυτιλιακό καύσιμο από 1 Μαΐου 2025.

Κι όμως, η εικόνα της Βαρκελώνης δείχνει κάτι σημαντικό: οι κανόνες χαμηλού θείου μειώνουν τη ρύπανση, αλλά δεν μηδενίζουν το πρόβλημα—ιδίως όταν υπάρχει μεγάλος όγκος δρομολογίων, παλιά πλοία και ανεπαρκής ηλεκτροδότηση στο λιμάνι.

Ηλεκτρικά ferries: η «εύκολη» (και συχνά οικονομική) αποανθρακοποίηση στη ναυτιλία μικρών αποστάσεων

Εδώ βρίσκεται το πιο πρακτικό συμπέρασμα της μελέτης: σε αντίθεση με τη βαθιά θαλάσσια ναυτιλία, τα ferries είναι υποψήφια για ηλεκτροκίνηση λόγω μικρότερων αποστάσεων και προβλέψιμων δρομολογίων.

Η έκθεση “Full Charge ahead” της T&E εκτιμά ότι έως το 2035:

  • 52% των υφιστάμενων ferries θα μπορούσαν να βασιστούν σε μπαταρία (battery-electric propulsion).

  • Για περίπου 20% των πλοίων/δρομολογίων, η μετάβαση θα μπορούσε να είναι ήδη φθηνότερη από τα ορυκτά καύσιμα από το 2025.

  • Το βασικό εμπόδιο δεν είναι τεχνικό αλλά υποδομών: η φόρτιση στα λιμάνια. Ωστόσο, για το 57% των λιμένων που εξετάστηκαν, αρκούν φορτιστές κάτω από 5 MW.

Παράλληλα, η T&E σημειώνει ότι η ηλεκτροδότηση και υβριδοποίηση μπορούν να μειώσουν τις εκπομπές CO₂ των ferries έως και 42% (ιδίως ως άμεσο, μεταβατικό «κύμα» τεχνολογίας πριν το πλήρες battery-electric όπου γίνεται).

Τι σημαίνει αυτό για την Ελλάδα: Πειραιάς, νησιωτικότητα και πραγματικός «αέρας πόλης»

Για την Ελλάδα, το θέμα είναι διπλά κρίσιμο: τα ferries είναι υποδομή ζωής για τη νησιωτικότητα, αλλά ταυτόχρονα τα μεγάλα λιμάνια «ακουμπάνε» πάνω στον αστικό ιστό. Η ίδια έκθεση της T&E αναφέρει ενδεικτικά ότι τα συμβατικά ferries μπορούν να προκαλούν 15 έως και πάνω από 100 φορές περισσότερη ατμοσφαιρική ρύπανση (κοντά σε μεγάλες παράκτιες πόλεις όπως Dublin, Belfast, Πειραιάς, Las Palmas) σε σύγκριση με τα επιβατικά αυτοκίνητα αυτών των πόλεων.

Η Μεσόγειος έχει:

  • πιο μεγάλα και παλαιότερα πλοία σε αρκετές γραμμές,

  • έντονη εποχικότητα (αιχμές καλοκαιριού),

  • λιμάνια με υψηλή εγγύτητα σε κατοικημένες περιοχές.

Τρεις ρεαλιστικές κινήσεις πολιτικής που ξεκλειδώνουν την αλλαγή

Η τεχνολογία δεν αρκεί χωρίς κανόνες και δημόσιες επιλογές. Η T&E προτείνει (σε ευρωπαϊκό επίπεδο) παρεμβάσεις όπως:

  1. Να αλλάξουν οι ευρωπαϊκοί κανόνες (ETS και FuelEU Maritime) ώστε να καλύπτουν περισσότερα πλοία, δηλαδή να μπαίνουν περισσότερα πλοία στο “πληρώνω για τις εκπομπές” και στα κίνητρα για καθαρότερα καύσιμα

  2. Ενίσχυση της εφαρμογής ηλεκτροδότησης παραμονής (shore power), ώστε να υπάρχει επαρκής φόρτιση σε μεγάλα λιμάνια ferries.

  3. Δημόσιες συμβάσεις/άγονες γραμμές με κριτήρια μηδενικών εκπομπών (π.χ. μέσω πράσινων προμηθειών και όρων διαγωνισμών), ώστε η δημόσια χρηματοδότηση να οδηγεί σε πραγματική καθαρή ανανέωση στόλου.

Για την Ελλάδα ειδικά, αυτό μεταφράζεται σε κάτι πολύ συγκεκριμένο: υποδομές φόρτισης και ηλεκτροδότησης στα λιμάνια, «πράσινοι» όροι στις συμβάσεις δημόσιας υπηρεσίας όπου εφαρμόζονται, και ένα σχέδιο ανανέωσης στόλου που να μην εγκλωβίζει τη χώρα σε νέα μακροχρόνια εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα.

Πηγή: Transport & Environment
Εικόνα εξωφύλλου: Sun Princess Cruiseship by Jason Thien via Flickr

]]> Η Κίνα επιβραδύνει τις εκπομπές της – ένα μήνυμα ελπίδας για το παγκόσμιο κλίμα https://climatebook.gr/i-kina-epivradynei-tis-ekpompes-tis-ena-minyma-elpidas-gia-to-pagkosmio-klima/ Thu, 12 Feb 2026 14:48:26 +0000 https://climatebook.gr/?p=13439 Η Κίνα, η χώρα με τις μεγαλύτερες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) στον κόσμο,  φαίνεται να έχει μπει σε μια σταθερή ή πτωτική τάση θερμοκηπικών εκπομπών τους τελευταίους 21 μήνες. Σύμφωνα με Carbon Brief, η συνολική παραγωγή CO₂ της χώρας έπεσε κατά περίπου 1% στο τελευταίο τρίμηνο του 2025 και η συνολική μείωση για όλο το έτος εκτιμάται στο 0,3%. Αυτή η τάση έχει συνεχιστεί από τον Μάρτιο του 2024, καλύπτοντας 21 μήνες κατά τους οποίους οι εκπομπές είτε παρέμειναν αμετάβλητες είτε μειώθηκαν.

Για το μεγαλύτερο μέρος αυτού του διαστήματος, οι εκπομπές σε βασικούς τομείς της οικονομίας (ηλεκτρισμός, μεταφορές και παραγωγή υλικών όπως τσιμέντο) έχουν πράγματι μειωθεί. Παράδειγμα αποτελεί ο τομέας των μεταφορών, όπου οι εκπομπές CO₂ υποχώρησαν περίπου 3% τον τελευταίο χρόνο. Αντίθετα, ο κλάδος των χημικών προϊόντων σημείωσε αύξηση στις εκπομπές, κάτι που παρατηρείται και σε άλλες ανεπτυγμένες χώρες.

Αυτή η εξέλιξη είναι σημαντική διότι η Κίνα ήταν παραδοσιακά εξαρτημένη από τον άνθρακα και υπήρχε ανησυχία ότι η εκτεταμένη χρήση του θα συνέχιζε να αυξάνει τις εκπομπές. Ωστόσο, η τεράστια ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών, όπως η ηλιακή και η αιολική ενέργεια, έχει αρχίσει να αντισταθμίζει την ανάγκη για καύση άνθρακα σε πολλές περιπτώσεις.

Ακόμη και έτσι, η μείωση που καταγράφεται είναι σχετικά μικρή σε απόλυτους όρους — γύρω στο 0,3% για το 2025. Κάποιοι ειδικοί θεωρούν ότι η τάση αυτή έχει και πρακτική σημασία: δείχνει ότι η Κίνα μπορεί να έχει φτάσει στο κορυφαίο επίπεδο εκπομπών της νωρίτερα από τον στόχο του 2030 και ότι οι πολιτικές για καθαρότερη ενέργεια αρχίζουν να αποδίδουν.

Όμως η περίπτωση της Κίνας δείχνει πόσο εύθραυστη είναι αυτή η πρόοδος στην πράξη. Επειδή η χώρα καταναλώνει τεράστιες ποσότητες ενέργειας, ακόμη και μικρές μεταβολές — για παράδειγμα στη χρήση άνθρακα, στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας ή στη βιομηχανική δραστηριότητα — μπορούν να οδηγήσουν σε μεγάλες αυξομειώσεις των συνολικών εκπομπών CO₂. Αυτό σημαίνει ότι η πρόσφατη σταθεροποίηση δεν είναι δεδομένη και μπορεί εύκολα να ανατραπεί, αν δεν συνεχιστεί με συνέπεια η στροφή προς καθαρότερες μορφές ενέργειας.

Πηγή: Carbonbrief.org

]]> Η παγκόσμια ενεργειακή ζήτηση και οι εκπομπές συνεχίζουν να αυξάνονται: Μια “αταξινόμητη” μετάβαση στην ενέργεια https://climatebook.gr/i-pagkosmia-energeiaki-zitisi-kai-oi-ekpompes-synechizoun-na-afksanontai-mia-quot-ataksinomiti-quot-metavasi-stin-energeia/ Thu, 03 Jul 2025 07:47:35 +0000 https://climatebook.gr/?p=12478 Η Στατιστική Ανασκόπηση της Παγκόσμιας Ενέργειας 2025 από το Energy Institute παρουσιάζει έναν κόσμο που καταναλώνει περισσότερη ενέργεια από ποτέ, με εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου να αυξάνονται για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά. Το 2024, η παγκόσμια ζήτηση ενέργειας αυξήθηκε κατά 2% φτάνοντας τα 592 EJ, ενώ οι εκπομπές CO₂e ανήλθαν σε νέο ρεκόρ: 40,8 γιγατόνους.

Παρά την πρόοδο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, η μετάβαση αποδεικνύεται αποδιοργανωμένη και ασύμμετρη. Η εικόνα μεταβάλλεται δραματικά ανά ήπειρο.

Τα ορυκτά καύσιμα επιμένουν

Αν και η ηλιακή και αιολική ενέργεια αυξήθηκαν με εντυπωσιακούς ρυθμούς (κατά περίπου +16%), τα ορυκτά καύσιμα εξακολουθούν να κυριαρχούν στο ενεργειακό μείγμα, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 87% της συνολικής προσφοράς ενέργειας. Συγκεκριμένα:

  • Η ζήτηση για φυσικό αέριο αυξήθηκε κατά 2,5%, με την Ασία και την Ευρώπη να ηγούνται.

  • Η κατανάλωση άνθρακα έφτασε τα 165 EJ, με την Ασία να ευθύνεται για το 83% της παγκόσμιας χρήσης.

  • Το πετρέλαιο παρέμεινε η κορυφαία πηγή ενέργειας, καλύπτοντας το 34% της συνολικής παγκόσμιας ζήτησης.

Πηγή: Energy Institute

Οι ΑΠΕ αυξάνονται, αλλά δεν εκτοπίζουν τα ορυκτά

Η ανάπτυξη των ΑΠΕ είναι αδιαμφισβήτητη: η ηλιακή παραγωγή διπλασιάστηκε στην Κίνα μέσα σε μόλις δύο χρόνια, ενώ η χώρα αυτή ήταν υπεύθυνη για το 57% των νέων παγκόσμιων προσθηκών σε αιολική και ηλιακή ισχύ. Ωστόσο, οι ΑΠΕ προσθέτουν ενέργεια στο σύστημα αντί να αντικαθιστούν τα ορυκτά καύσιμα. Το αποτέλεσμα; Μια “ακατάστατη” ενεργειακή μετάβαση, στην οποία οι εκπομπές αυξάνονται αντί να μειώνονται.

Περιφερειακές αντιφάσεις

Η Κίνα διατηρεί διττό ρόλο: είναι τόσο ο μεγαλύτερος ρυπαντής (περίπου το 1/3 των παγκόσμιων εκπομπών), όσο και ο κορυφαίος επενδυτής σε καθαρές τεχνολογίες.
Στην Ευρώπη, η κατανάλωση άνθρακα μειώθηκε κατά 7%, και οι εκπομπές έπεσαν για έκτη συνεχή χρονιά – περίπου 16% κάτω σε σύγκριση με το 2014.
Αντίθετα, χώρες όπως η Ινδία και άλλες αναπτυσσόμενες αγορές παρουσιάζουν ταυτόχρονη αύξηση σε ορυκτά και καθαρή ενέργεια.

Το βασικό μήνυμα του φετινού απολογισμού είναι σαφές: η ενεργειακή μετάβαση δεν είναι ακόμα μετασχηματιστική. Ζούμε σε μια εποχή “προσθήκης ενέργειας”, όπου και η καθαρή και η ρυπογόνα ενέργεια αυξάνονται παράλληλα. Για να περιοριστεί η υπερθέρμανση του πλανήτη, πρέπει:

  • Να ενισχυθεί η ηλεκτροπαραγωγή από ΑΠΕ,

  • Να επιταχυνθεί η εξηλεκτρισμένη ζήτηση (μεταφορές, θέρμανση),

  • Να αποσυρθεί σταδιακά η χρήση ορυκτών καυσίμων.

Χωρίς δομικές αλλαγές στην πολιτική, τις υποδομές και τη χρηματοδότηση, ο κόσμος κινδυνεύει να παραμείνει σε μια τροχιά αυξανόμενης ενεργειακής κατανάλωσης και επιδεινούμενης κλιματικής κρίσης.

Σύγκριση ανά ήπειρο: Ποιοι προχωρούν – ποιοι καθυστερούν

 

Ευρώπη

  • Η ενεργειακή ζήτηση αυξήθηκε μόλις κατά +0,7% το 2024.

  • Οι εκπομπές CO₂ μειώθηκαν για έκτη συνεχή χρονιά (-16% σε σχέση με το 2014).

  • Η κατανάλωση άνθρακα μειώθηκε κατά 7%, με το μερίδιο του άνθρακα να πέφτει κάτω από την πυρηνική ενέργεια για πρώτη φορά.

  • Οι ΑΠΕ καλύπτουν το 32% της ηλεκτροπαραγωγής, με ηλιακή ενέργεια να ξεπερνά τον άνθρακα στην ΕΕ.

Ασία – Δυτικός Ειρηνικός

  • Ο βασικός μοχλός της παγκόσμιας αύξησης ενέργειας: 68% της αύξησης του 2024 οφείλεται στην περιοχή.

  • Κίνα: 57% των νέων ΑΠΕ το 2024, αλλά και υπεύθυνη για το 1/3 των παγκόσμιων εκπομπών.

  • Ινδία: Η ζήτηση άνθρακα αυξήθηκε κατά 4%, φτάνοντας όσο όλη η Ευρώπη, Αμερική και Κεντρική Ασία μαζί.

  • Παράλληλα, το 58% του ηλεκτρισμού της Κίνας εξακολουθεί να παράγεται από άνθρακα.

Βόρεια Αμερική

  • ΗΠΑ: Παραμένουν ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου στον κόσμο, καλύπτοντας το 20% της παγκόσμιας παραγωγής.

  • Οι εκπομπές μειώθηκαν κατά 0,7%, αλλά βραδύτερα σε σχέση με προηγούμενες δεκαετίες.

  • Οι ΑΠΕ αυξάνονται, αλλά η επένδυση εξαρτάται από πολιτικές εξελίξεις (π.χ. κινδυνεύουν επιδοτήσεις IRA).

Μέση Ανατολή

  • Η ενεργειακή ζήτηση αυξήθηκε 2%, φτάνοντας τα 41 EJ.

  • Η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ παραμένουν ενεργειακοί κολοσσοί με περιορισμένες ΑΠΕ.

  • Η περιοχή αντιμετωπίζει πίεση να διαφοροποιήσει την παραγωγή αλλά προτεραιότητα έχει ακόμα η εξαγωγή ορυκτών καυσίμων.

Αφρική

  • Η χαμηλότερη απόλυτη αύξηση ζήτησης (μόλις +0,2 EJ).

  • Η πρόσβαση στην ενέργεια εξακολουθεί να είναι προβληματική.

  • Η Νότια Αφρική και η Αίγυπτος παρουσιάζουν πρόοδο σε ηλιακή και υδροηλεκτρική ενέργεια, αλλά γενικά εξαρτώνται από άνθρακα και φυσικό αέριο.

Νότια και Κεντρική Αμερική

  • Η Βραζιλία πρωτοστατεί με υδροηλεκτρική και βιοκαύσιμα.

  • Η περιοχή αναπτύσσει βιοκαύσιμα (ιδιαίτερα η Ινδονησία, Βραζιλία και ΗΠΑ είναι οι κορυφαίοι καταναλωτές).

  • Αν και οι εκπομπές αυξήθηκαν ήπια, υπάρχει πρόοδος στην διαφοροποίηση.

Πηγή: Energy Institute

]]> Αεροπορική σύνδεση Βόλου–Αθήνας: Περιβαλλοντικά αναχρονιστική πρόταση https://climatebook.gr/aeroporiki-syndesi-volou-athinas-perivallontika-anachronistiki-protasi/ Tue, 20 May 2025 13:13:38 +0000 https://climatebook.gr/?p=12320 Η πρόσφατη πρόταση του δημάρχου Νοτίου Πηλίου για την καθιέρωση καθημερινής αεροπορικής σύνδεσης μεταξύ του αεροδρομίου Νέας Αγχιάλου και του Ελευθέριου Βενιζέλου προκαλεί εύλογα ερωτήματα ως προς τη βιωσιμότητα και την οικολογική λογική της.

Η απόσταση των δύο αεροδρομίων είναι μόλις 170 χλμ., μια απόσταση που καλύπτεται με λεωφορείο ή αυτοκίνητο σε περίπου 3 ώρες. Η δημιουργία αεροπορικής γραμμής για τόσο σύντομο δρομολόγιο αντιβαίνει πλήρως στις αρχές της βιώσιμης κινητικότητας και επιβαρύνει δυσανάλογα το περιβάλλον. Η καύση καυσίμου ανά χιλιόμετρο στις σύντομες πτήσεις είναι η υψηλότερη, καθώς το μεγαλύτερο μέρος της κατανάλωσης ενέργειας συμβαίνει στην απογείωση και προσγείωση.

Την ίδια στιγμή, χώρες όπως η Γαλλία έχουν ήδη θεσμοθετήσει απαγόρευση εσωτερικών πτήσεων σε δρομολόγια όπου υπάρχει εναλλακτική σιδηροδρομική σύνδεση διάρκειας μικρότερης των 2,5 ωρών. Το γαλλικό παράδειγμα δείχνει καθαρά τον δρόμο: λιγότερα αεροπλάνα, περισσότερο τρένο.

Η πτήση Βόλος–Αθήνα έχει σχεδόν 10 φορές περισσότερες εκπομπές από το τρένο. Αυτό καθιστά την πρόταση περιβαλλοντικά μη βιώσιμη, ειδικά όταν υπάρχουν διαθέσιμες και φιλικότερες εναλλακτικές.

Αεροπορική σύνδεση Βόλου – Αθήνας:

  • Εκπομπές CO₂ ανά επιβάτη: ~255 g CO₂/km
  • Σύνολο: ~43,000 g (43 kg) CO₂/επιβάτη

Χρήση ηλεκτρικού τρένου:

  • Εκπομπές CO₂ ανά επιβάτη:~25 g CO₂/km (ανάλογα με το μείγμα ενέργειας)
  • Σύνολο: ~4,250 g (4,25 kg) CO₂/επιβάτη

Αντί να επενδύσουμε σε νέες αεροπορικές εκπομπές, θα ήταν προτιμότερο να ενισχυθούν οι σιδηροδρομικές και οδικές υποδομές που συνδέουν τον Βόλο με την Αθήνα. Το περιβαλλοντικό κόστος μιας αεροπορικής γραμμής για μια τόσο μικρή απόσταση δεν δικαιολογείται ούτε από τη ζήτηση, ούτε από την ανάγκη, ούτε – κυρίως – από την εποχή.

Σε μια περίοδο που η κλιματική κρίση απαιτεί γενναίες και συνετές αποφάσεις, τέτοιες προτάσεις μοιάζουν όχι μόνο περιβαλλοντικά αδιάφορες, αλλά και πολιτικά αναχρονιστικές.

 

 

]]> Η Αόρατη Ανισότητα του Άνθρακα: Το Πλουσιότερο 10% Ευθύνεται για τα 2/3 των Παγκόσμιων Εκπομπών https://climatebook.gr/i-aorati-anisotita-tou-anthraka-to-plousiotero-10-efthynetai-gia-ta-2-3-ton-pagkosmion-ekpompon/ Thu, 15 May 2025 08:59:55 +0000 https://climatebook.gr/?p=12276 Μια νέα μελέτη στο Nature Climate Change αποκαλύπτει ότι η παγκόσμια κλιματική κρίση τροφοδοτείται από μια εξαιρετικά άνιση κατανομή των εκπομπών άνθρακα. Σύμφωνα με τα ευρήματα, το πλουσιότερο 10% του παγκόσμιου πληθυσμού ευθύνεται για σχεδόν τα δύο τρίτα (66%) των συνολικών εκπομπών CO₂, ενώ το φτωχότερο 50% ευθύνεται για λιγότερο από το 10%.

Η μελέτη βασίστηκε σε λεπτομερή δεδομένα κατανάλωσης και προσομοιώσεις κατανομής εκπομπών, εξετάζοντας το αποτύπωμα άνθρακα διαφορετικών εισοδηματικών ομάδων. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα υψηλά εισοδήματα δεν σχετίζονται μόνο με αυξημένη κατανάλωση ενέργειας, αλλά και με επενδυτικές δραστηριότητες και μεταφορές υψηλών εκπομπών — όπως ιδιωτικά αεροσκάφη και μεγάλης κλίμακας περιουσιακά χαρτοφυλάκια με ορυκτά καύσιμα.

Πέρα από την αδικία της κατανομής, οι συνέπειες επιδεινώνουν τον φαύλο κύκλο της κλιματικής ανισότητας: οι λιγότερο ρυπαίνοντες πληθυσμοί είναι αυτοί που πλήττονται περισσότερο από ακραία καιρικά φαινόμενα, άνοδο της στάθμης της θάλασσας και απώλεια πόρων.

Οι συγγραφείς της μελέτης προτείνουν συγκεκριμένες παρεμβάσεις: φορολόγηση της κατανάλωσης υψηλού άνθρακα, διαφανή παρακολούθηση των εκπομπών των πλουσίων και ανακατεύθυνση πόρων προς κοινωνικά και περιβαλλοντικά βιώσιμες λύσεις. Παράλληλα, τονίζουν την ανάγκη ενσωμάτωσης κριτηρίων «κλιματικής δικαιοσύνης» στις διεθνείς κλιματικές συμφωνίες.

Σε μια εποχή που η αποανθρακοποίηση αποτελεί παγκόσμιο στόχο, δεν αρκεί η συνολική μείωση εκπομπών. Απαιτείται δίκαιη κατανομή των ευθυνών. Αν δεν αντιμετωπιστεί το “ανθρακικό χάσμα”, η μετάβαση στην κλιματική ουδετερότητα κινδυνεύει να γίνει άλλη μία προνομιακή υπόθεση των λίγων.

Πηγή: Nature

]]> Ηλεκτρική Ενέργεια στην Ευρώπη το 2024: Κόστος, Εκπομπές CO₂ και η Θέση της Ελλάδας https://climatebook.gr/ilektriki-energeia-stin-evropi-to-2024-kostos-ekpompes-co-kai-i-thesi-tis-elladas/ Fri, 07 Mar 2025 09:26:29 +0000 https://climatebook.gr/?p=12142
Εξετάζοντας τα ευρωπαϊκά δεδομένα ηλεκτρικής ενέργειας του 2024, παρατηρείται σημαντική διαφοροποίηση τόσο στο κόστος όσο και στις εκπομπές CO₂ που σχετίζονται με την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Οι μέσες τιμές χονδρικής επόμενης ημέρας κυμαίνονται από κάτω των 25 €/MWh σε ορισμένες περιοχές της Σκανδιναβίας έως πάνω από 100 €/MWh στη Νότια και Ανατολική Ευρώπη. Η ένταση άνθρακα κυμαίνεται από λίγα μόνο gCO₂/kWh (Νορβηγία και Σουηδία) έως πάνω από 600 gCO₂/kWh (Πολωνία).
​

Δεν αποτελεί έκπληξη ότι οι χαμηλότερες εκπομπές CO₂ (και οι φθηνότερες τιμές) εντοπίζονται στη Νορβηγία και στη Σουηδία, καθώς το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής τους προέρχεται από υδροηλεκτρικά εργοστάσια (μερίδιο 37.68% το 2024 στη Σουηδία). ​

Στοιχεία για την Ελλάδα:

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα, η Ελλάδα παρουσίασε το 2024:​

  • Μέση τιμή χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας: 100,81 €/MWh.​

  • Μέση ένταση εκπομπών CO₂: περίπου 400 gCO₂/kWh

Αυτά τα επίπεδα τιμών και εκπομπών κατατάσσουν την Ελλάδα ανάμεσα στις χώρες με υψηλότερες τιμές και εκπομπές στην Ευρώπη. Αυτό οφείλεται κυρίως στην εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα, όπως ο λιγνίτης και το φυσικό αέριο, για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Εκτός από την παραγωγή από το ακριβό φυσικό αέριο, η εισαγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από την Τουρκία και τη Βόρεια Μακεδονία, όπου η παραγωγή βασίζεται κυρίως σε ορυκτά καύσιμα (λιγνίτη και φυσικό αέριο) υπονομεύει την πράσινη μετάβαση, καθώς η Ελλάδα καταλήγει να καταναλώνει ηλεκτρισμό από ρυπογόνες μονάδες, κάτι που αντίκειται στις κλιματικές δεσμεύσεις της χώρας.

Η εισαγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από λιγνιτικές μονάδες (π.χ. Βόρεια Μακεδονία) ή από σταθμούς φυσικού αερίου χαμηλής απόδοσης (π.χ. Τουρκία) αυξάνει έμμεσα τις συνολικές εκπομπές CO₂ του ελληνικού ενεργειακού μείγματος. Στη Βόρεια Μακεδονία μάλιστα, ο λιγνίτης που χρησιμοποιείται προέρχεται από τα λιγνιτορυχεία της Φλώρινας, δηλαδή χρησιμοποιούν ελληνικά αποθέματα λιγνίτη.

Η Ελλάδα αντί να επενδύει σε τοπικές ΑΠΕ, αποθήκευση ενέργειας και νέες διασυνδέσεις, διατηρεί την εξάρτησή της από εισαγόμενο ηλεκτρισμό.​

Η σύνδεση μεταξύ του κόστους και των εκπομπών CO₂ είναι ξεκάθαρη: δεν υπάρχει καμία χώρα ή ζώνη με υψηλό κόστος και χαμηλές εκπομπές CO₂, ούτε με χαμηλό κόστος και υψηλές εκπομπές CO₂. ​


Πηγές:
​electricitymaps.com

https://www.entsoe.eu/ 

https://ember-energy.org/data/electricity-data-explorer/ 

]]> Κομισιόν: Επιχορήγηση έργου αποθήκευσης άνθρακα στον Πρίνο https://climatebook.gr/komision-epichorigisi-ergou-apothikefsis-anthraka-ston-prino/ Sat, 02 Nov 2024 17:57:01 +0000 https://climatebook.gr/?p=11840 Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε στις 28 Οκτωβρίου 2024 την επιχορήγηση 150 εκατ. ευρώ για την κατασκευή εγκαταστάσεων αποθήκευσης άνθρακα στον Πρίνο, στο Βόρειο Αιγαίο. Αυτή η κίνηση ευθυγραμμίζεται με τους κλιματικούς στόχους της Ελλάδας και τις στρατηγικές της ΕΕ, όπως η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία.

Η Επιτροπή αξιολόγησε την πρωτοβουλία της εταιρείας EnEarth Ltd με βάση τους κανόνες της ΕΕ περί κρατικών ενισχύσεων, ειδικά το άρθρο 107(3)(γ) της Συνθήκης της ΕΕ και τις κατευθυντήριες γραμμές του 2022 για ενισχύσεις που αφορούν την προστασία του περιβάλλοντος και την ενέργεια (CEEAG). Κατέληξε ότι η ενίσχυση είναι αναγκαία και κατάλληλη, ενισχύοντας τις δραστηριότητες αποθήκευσης άνθρακα χωρίς να διαταράσσει την αγορά. Παράλληλα, το έργο συνεισφέρει στους στόχους για μείωση των εκπομπών κατά 55 % έως το 2030 και μηδενικές εκπομπές έως το 2050, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας και του νόμου για το κλίμα.

Η εγκατάσταση θα περιλαμβάνει αγωγούς που θα μεταφέρουν έως 1 εκατ. τόνους CO2 ετησίως στη φάση εκκίνησης, με δυνατότητα μελλοντικής επέκτασης στα 2,5 εκατ. τόνους. Αυτό το έργο είναι κρίσιμο για την αντιμετώπιση των κλιματικών προκλήσεων και την ενίσχυση των πράσινων τεχνολογιών, στηρίζοντας έτσι την οικονομική και περιβαλλοντική βιωσιμότητα της ΕΕ και της Ελλάδας.

Η επιχορήγηση που υποστηρίζεται από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), θα χορηγηθεί σταδιακά έως το 2026, καλύπτει έως και 90% του κόστους και περιλαμβάνει δικλείδες ασφαλείας, όπως ο μηχανισμός claw-back σε περίπτωση αυξημένων εσόδων. Το έργο αναμένεται να ξεκινήσει το 2027 και να ολοκληρωθεί πλήρως έως το 2030.

Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή

]]> 8 χρόνια από τη Συμφωνία των Παρισίων: Η συγκέντρωση του CO2 στην ατμόσφαιρα συνεχίζει να αυξάνεται ραγδαία https://climatebook.gr/8-chronia-apo-ti-symfonia-ton-parision-i-sygkentrosi-tou-co2-stin-atmosfaira-synechizei-na-afksanetai-ragdaia/ Thu, 20 Jun 2024 11:36:38 +0000 https://climatebook.gr/?p=10757 Η ανακάλυψη μιας σχεδόν γραμμικής αναλογικής σχέσης μεταξύ των σωρευτικών ανθρωπογενών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και της υπερθέρμανσης του πλανήτη ήταν αναμφισβήτητα η πιο σημαντική απλούστευση της επιστήμης της κλιματικής αλλαγής που σχετίζεται με την πολιτική τα τελευταία 25 χρόνια. Έχει επιτρέψει να πλαισιωθούν πολιτικές δράσεις ως προς τη μείωση των εκπομπών άνθρακα που συνάδουν με τη σταθεροποίηση της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Έτσι σήμερα, στην παγκόσμια πολιτική σκηνή για το κλίμα και τις εθνικές δεσμεύσεις για δραστική μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (CO2), η αξιόπιστη εκτίμηση των εκπομπών έχει καταστεί κρίσιμης σημασίας για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής. Αυτές οι δεσμεύσεις θα έπρεπε να είναι συνεπείς με τη Συμφωνία των Παρισίων τo 2015 που στόχευε τη συγκράτηση της παγκόσμιας υπερθέρμανσης κάτω από +2 °C σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα.

Ωστόσο, παρά τις αξιόλογες προσπάθειες πολλών κρατών για την έμπρακτη μείωση των εκπομπών άνθρακα, οι στόχοι της Συμφωνίας των Παρισίων παραμένουν αβέβαιοι. Υπάρχουν δύο κύριοι λόγοι: 1) ο κυριότερος λόγος αύξησης της συγκέντρωσης του CO2 στην ατμόσφαιρα οφείλεται στους μεγάλους ρυπαντές (π.χ., Κίνα, Ινδία, ΗΠΑ) και 2) στην κλιματική ευαισθησία που έχουν τα κλιματικά μοντέλα στη συγκέντρωση του CO2, πώς δηλαδή αντιμετωπίζουν τις πηγές και τις καταβόθρες του CO2, και τι σχέση υπολογίζουν μεταξύ συγκέντρωσης CO2 και θερμοκρασίας.

Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο επιστημονικό περιοδικό Nature, υπολογίζει ότι τα ανώτατα όρια της υπερθέρμανσης που θέσπισε η Συμφωνία των Παρισίων θα ξεπεραστούν πριν το 2058 αν συνεχιστεί η σημερινή εκπομπή διοξειδίου του άνθρακα, η οποία είναι ίση με 11 γιγατόνους CO2 ανά έτος παγκοσμίως και παραμένει περίπου 10 % πάνω από τον μέσο όρο που πήραν υπόψιν τα κλιματικά μοντέλα CMIP6. Το μεν όριο του 1.5 °C (μέσος όρος δεκαετίας) αναμένεται να ξεπεραστεί πριν το 2037, το οποίο μάλιστα πλησιάσαμε για πρώτη φορά το 2023.

Πηγή: Springer Nature Communications

]]>