Σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα που ανέλυσε η επιστημονική ομάδα του Climatebook, το ύψος βροχής που καταγράφηκε στην Ήπειρο μέσα σε μόλις τέσσερις ημέρες αντιστοιχεί στο σύνολο της βροχής που δέχεται η Αθήνα ή η Θεσσαλονίκη, αλλά και πολλές άλλες ηπειρωτικές και νησιωτικές περιοχές της Ελλάδας, σε έναν ολόκληρο χρόνο. Επιπλέον, σημειώνεται ότι τα έντονα φαινόμενα συνεχίζονται στην περιοχή της Ηπείρου, με ορισμένες περιοχές να καταγράφουν έως και 1.000 χιλιοστά βροχής μόνο για τον Νοέμβριο του 2025.

Ο χάρτης στην Εικόνα 1 αποτυπώνει το μέγεθος του ύψους βροχής που δέχθηκε η Ήπειρος, συγκρίνοντας το συγκεντρωτικό ύψος βροχής 4 ημερών με αυτό του μέσου ετήσιου ύψους βροχής σε όλη τη χώρα.

Η σύγκριση της μέγιστης 4ήμερης βροχόπτωσης με τη μέση ετήσια βροχή ανά περιοχή αναδεικνύει το μέγεθος του φαινομένου και εξηγεί γιατί σημειώθηκαν πλημμύρες, κατολισθήσεις και προβλήματα σε κρίσιμες υποδομές.

Τέτοιου είδους αναλύσεις συμβάλλουν στην κατανόηση της χωρικής κατανομής του κινδύνου και στην αξιολόγηση των συνεπειών ακραίων επεισοδίων, σε μια εποχή όπου η ένταση των καιρικών φαινομένων αυξάνεται υπό την επίδραση της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Εικόνα 1. Ποσοστό της μέσης ετήσιας βροχόπτωσης που αντιστοιχεί στο μέγιστο ύψος βροχής στην Ήπειρο κατά το τετραήμερο 18-21 Νοεμβρίου 2025. Δεδομένα απο: CERRA / Copernicus. Επεξεργασία & οπτικοποίηση: Climatebook.gr.

Μεταξύ 4 και 7 Σεπτεμβρίου κατά την Κακοκαιρία «Δανιήλ» εκδηλώθηκαν ισχυρές βροχοπτώσεις οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα σοβαρά πλημμυρικά φαινόμενα κυρίως στη Θεσσαλία, και την απώλεια 15 ανθρώπινων ζωών.

Η ασυνήθιστη για την εποχή ατμοσφαιρική διάταξη προκάλεσε πολύωρες και ισχυρές καταιγίδες στα ανατολικά ηπειρωτικά τμήματα της χώρας μας, κυρίως μεταξύ 5 και 6 Σεπτεμβρίου. Ο μετεωρολογικός σταθμός του meteo.gr του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών κατέγραψε 760 mm μέγιστο ημερήσιο ύψος βροχής στη Ζαγορά Πηλίου και συνολικά κατά την κακοκαιρία «Δανιήλ» 1235 mm στη Μακρινίτσα Πηλίου. Μεγάλα ύψη βροχής καταγράφηκαν και στις πόλεις της Καρδίτσας (659 mm) και του Βόλου (617 mm), με τη δεύτερη να κηρύσσεται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης για διάστημα 6 μηνών (βλ. Εικόνα 1). Τα ποσά βροχής σε διάστημα 4 ημερών αντιστοιχούν στο μέσο ετήσιο ύψος βροχής για αυτές τις περιοχές.

Εικόνα 1. Αθροιστική βροχόπτωση κατά την διάρκεια της καταστροφικής κακοκαιρίας «Δανιήλ» στο χρονικό διάστημα 4 με 7 Σεπτεμβρίου 2023. Πηγή δεδομένων: meteo.gr/Ε.Α.Α.

Αποτέλεσμα των βροχοπτώσεων ρεκόρ στη Θεσσαλία ήταν η κατάκλιση του θεσσαλικού κάμπου από νερό, με περίπου 720.000 στρέμματα καλλιεργήσιμων εκτάσεων να πλημμυρίζουν μέχρι τις 9 Σεπτεμβρίου (βλ. Εικόνα 2). Η υπερχείλιση της τεχνητής λίμνης Κάρλα βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη στις αρχές του 2024 .

Εικόνα 2. Οι μέγιστες πλημμυρισμένες εκτάσεις στη Θεσσαλία κατά την διάρκεια της καταστροφικής κακοκαιρίας «Δανιήλ» τον Σεπτέμβριο 2023. Πηγή δεδομένων: Copernicus – Sentinel1 – Sentinel2. Επεξεργασία & Οπτικοποίηση δεδομένων: climatebook.gr.

Περισσότερα για την κατάσταση του κλίματος στην Ελλάδα για το 2023 στην έκθεση που δόθηκε στη δημοσιότητα από την επιστημονική ομάδα του climatebook.gr: https://climatebook.gr/statistics/klimatiki-apotimisi-2023/

Πηγή δεδομένων: meteo.gr / Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Copernicus.

Το 2023 ήταν από τα σχετικά ξηρά έτη των τελευταίων 30 ετών. Υπενθυμίζουμε ότι 2000 ήταν το πιο ξηρό έτος και το 2009 το πιο υγρό έτος της τριακονταετίας 1991-2020.Το ύψος βροχής στην Ελλάδα το 2023 ήταν σε αρκετές περιοχές της χώρας χαμηλότερο από εκείνο που είχε καταγραφεί ως μέση τιμή κατά την κλιματική περίοδο 1991-2020.

Οι περιοχές όπου σημειώθηκαν λιγότερες βροχές σχετικά με την κανονική τιμή ήταν η Ανατολική Μακεδονία και η Θράκη, πολλά τμήματα της ανατολικής χώρας (συμπεριλαμβανομένης και της Αττικής), τα νησιά και η Κρήτη. Σε περιοχές της Κρήτης εντοπίζονται οι μεγαλύτερες αποκλίσεις από τις κανονικές τιμές (έως -40% μείωση των βροχών).

Οι περιοχές όπου σημειώθηκαν περισσότερες βροχές σχετικά με την κανονική τιμή ήταν κυρίως η Θεσσαλία (με πολύ μεγάλη απόκλιση λόγω των ακραίων βροχοπτώσεων του Σεπτεμβρίου), και μεγάλα τμήματα της Ηπείρου και της Δυτικής Μακεδονίας.

Εικόνα 1. Αποκλίσεις της ετήσιας βροχόπτωσης στην Ελλάδα για το 2023.

climatebook.gr – Πέμπτη, 7 Σεπτεμβρίου 2023, 13:00

Κόσμος

Εξαιρετικά θερμός ήταν ο Αύγουστος 2023 για αρκετές περιοχές παγκοσμίως, καταρρίπτοντας εκατοντάδες ρεκόρ θερμοκρασίας. Καταγράφηκε ως ο θερμότερος Αύγουστος από το 1979 παγκοσμίως (βλ. Εικόνα 1). Μέχρι πρότινος, ο πιο θερμός Αύγουστος παγκοσμίως ήταν αυτός του 2016 με απόκλιση 0,4°C πάνω από το μέσο όρο της περιόδου 1991-2020. Ο Αύγουστος του 2023 κατέρριψε αυτό το ρεκόρ, καταγράφοντας απόκλιση στους 0,71°C πάνω από τα επίπεδα της περιόδου 1991-2020.

Αποτελεί τον 3^ο συνεχόμενο μήνα (μετά τον Ιούνιο και τον Ιούλιο του 2023) που καταγράφεται ως ο θερμότερος στα χρονικά παγκοσμίως για το 2023. Έτσι, το καλοκαίρι του 2023 καταγράφηκε ως το θερμότερο καλοκαίρι παγκοσμίως από τις αρχές των καταγραφών.

Ευρώπη

Η μέση θερμοκρασία του Αυγούστου 2023 στην Ευρώπη κυμάνθηκε κατά 1,36°C πάνω από τα επίπεδα της περιόδου 1991-2020. Ο Αύγουστος του 2023 καταγράφηκε ως ο 2^ος θερμότερος Αύγουστος από το 1979 για την Ευρώπη. Ως θερμότερος παραμένει ο Αύγουστος του 2022. Οι μεγαλύτερες θετικές αποκλίσεις θερμοκρασίας καταγράφηκαν σε περιοχές της Δυτικής και Ανατολικής Ευρώπης. Κοντά στο μέσο όρο σε Βόρεια και Βορειοδυτική Ευρώπη (βλ. Εικόνα 2).

Βαλκάνια

Η θερμοκρασία στα Βαλκάνια τον Αύγουστο του 2023 κυμάνθηκε πάνω από το μέσο όρο της περιόδου 1991-2020. Οι υψηλότερες αποκλίσεις θετικές καταγράφηκαν στα ανατολικά και βόρεια, της τάξης των 2-3°C πάνω από τα επίπεδα της περιόδου 1991-2020. Κοντά στο μέσο όρο η θερμοκρασία στα Δυτικά και Νότια Βαλκάνια.

Ελλάδα

Στην Ελλάδα η θερμοκρασία τον Αύγουστο του 2023 κυμάνθηκε κοντά και λίγο πάνω από το μέσο όρο της περιόδου 1991-2020. Ενώ, οι βροχές ήταν συνολικά κάτω από το μέσο όρο (βλ. Εικόνα 2 & 3).

Αναλυτικά οι αποκλίσεις θερμοκρασίας σε Ευρώπη και Παγκοσμίως από τη νέα σελίδα του Climatebook, όπου αναμένονται και άλλες προσθήκες: https://climatebook.gr/statistics/apokliseis-thermokrasias.

Εικόνα 1. Αποκλίσεις της μέσης μηνιαίας θερμοκρασίας σε παγκοσμίως & στην Ευρώπη για τον Αύγουστο από το 1979 μέχρι και το 2023. Πηγή δεδομένων: C3S/Copernicus.

Εικόνα 2. Αποκλίσεις της θερμοκρασίας του αέρα από το μέσο όρο της περιόδου 1991-2020 τον Αύγουστο 2023 στην Ευρώπη.

Εικόνα 3. Απόκλιση βροχόπτωσης από το μέσο όρο της περιόδου 1991-2020 τον Αύγουστο 2023 στην Ευρώπη.

Πηγή δεδομένων: Copernicus.