Έρευνα με δεδομένα 84 ετών αποκαλύπτει σημαντικές ιδιαιτερότητες στον ετήσιο κλιματικό κύκλο και σαφή σημάδια κλιματικής αλλαγής στη Μεσόγειο.
Μια νέα επιστημονική εργασία του Δρ. Χρήστου Λώλη από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων εξετάζει τη συμπεριφορά βασικών κλιματικών παραμέτρων στη Μεσόγειο για μια πολύ μεγάλη περίοδο 84 ετών (1940–2023). Στόχος είναι να κατανοηθεί καλύτερα η ενδο-ετήσια μεταβλητότητα της ατμόσφαιρας, δηλαδή το πώς μεταβάλλονται μέσα στο έτος η κυκλοφορία και η ατμοσφαιρική αστάθεια, παράμετροι που σχετίζονται με φαινόμενα όπως οι καταιγίδες και οι έντονες βροχοπτώσεις.
Το βασικό εύρημα είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον: το κλίμα της Μεσογείου – ειδικά στις βόρειες περιοχές – δεν μεταβαίνει ομαλά από τον χειμώνα στο καλοκαίρι και αντίστροφα. Αντίθετα, εμφανίζει αρκετές υψηλής συχνότητας διακυμάνσεις, με μικρά μέγιστα και ελάχιστα διάρκειας λίγων ημερών γύρω από συγκεκριμένες ημερομηνίες του έτους. Κάποιες από αυτές τις «κλιματικές αιχμές» ενδέχεται να συνδέονται ακόμη και με όρους της λαϊκής παράδοσης, όπως το λεγόμενο «μικρό καλοκαιράκι του Αγίου Δημητρίου» στις αρχές Νοεμβρίου.
Παράλληλα, η μελέτη εντοπίζει σαφή συμπτώματα της τρέχουσας κλιματικής αλλαγής στη στατική αστάθεια της ατμόσφαιρας: τα τελευταία 40 χρόνια παρατηρείται στατιστικά σημαντική αύξηση της αστάθειας το καλοκαίρι και μείωση τον χειμώνα, κάτι που ήδη επηρεάζει τη συχνότητα και την ένταση ακραίων καιρικών φαινομένων στη Μεσόγειο.
Η εργασία αναδεικνύει τη Μεσόγειο ως μια περιοχή με σύνθετη εποχική συμπεριφορά και υπογραμμίζει την ανάγκη η ανάλυση να επεκταθεί στο μέλλον με τη χρήση κλιματικών μοντέλων και προβολών εκπομπών, ώστε να εκτιμηθεί πώς αυτές οι ιδιαιτερότητες θα εξελιχθούν τις επόμενες δεκαετίες.
