Κλιματική επισκόπηση Ιουνίου 2026 – Μέρος Α’: Θερμοκρασία και υετός στον πλανήτη

Σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα της αρμόδιας υπηρεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Copernicus Climate Change Service, o Ιούνιος του 2026 καταγράφηκε ως ο δεύτερος θερμότερος Ιούνιος παγκοσμίως, με μέση θερμοκρασία αέρα 0,56°C πάνω από τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020 και 1,39°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα (1850-1900).

Στην Εικόνα 1 απεικονίζεται ο παγκόσμιος χάρτης αποκλίσεων θερμοκρασίας στα 2 μέτρα από τη μέση τιμή της περιόδου 1991-2020.

– Υψηλές θερμοκρασίες-ρεκόρ επικράτησαν σε πολλές περιοχές του πλανήτη πέραν της δυτικής Ευρώπης για την οποία υπήρξε εκτενής δημοσιογραφική κάλυψη (με μαύρες κουκκίδες τα ρεκόρ από το 1960 μέχρι σήμερα).

Η διάταξη της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας (στατικός κυματισμός Rossby) που προκάλεσε τους καύσωνες στην δυτική Ευρώπη είχε ως επακόλουθο μια αλληλουχία σχετικής ζέστης-κρύου στα μέσα γεωγραφικά πλάτη, στην οποία δεσπόζουν θερμοκρασίες-ρεκόρ σε μεγάλο μέρος της κεντρικής Σιβηρίας (αποκλίσεις άνω των 4°C) οι οποίες συνοδεύτηκαν και από εκτενείς πυρκαγιές όπως μεταδίδουν τα τοπικά μέσα.

Στον τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό έχουμε το αποτύπωμα του φαινομένου El Niño το οποίο σε συνδυασμό με την παγκόσμια υπερθέρμανση δεν οδηγεί απλά σε θετικές αποκλίσεις θερμοκρασίας, αλλά σε θερμοκρασίες ρεκόρ.

Ρεκόρ ζέστης είχαμε για τον Ιούνιο και στον Καναδά, τον νότιο Ινδικό Ωκεανό, την Νοτιοανατολική Ασία και τον νοτιοδυτικό Ειρηνικό Ωκεανό.

Χαμηλότερες του κανονικού ήταν οι θερμοκρασίες σε περιοχές των βόρειων μέσων γεωγραφικών πλατών όπως προαναφέραμε (εκατέρωθεν των ζεστών περιοχών) και της Ανταρκτικής.

Εικόνα 1. Χάρτης απόκλισης της μέσης θερμοκρασίας αέρα (2 μέτρα από την επιφάνεια) κατά τον Ιούνιο 2026 σε σχέση με τις μέσες τιμές της περιόδου 1991-2020. Οι μαύρες κουκκίδες υποδηλώνουν τις περιοχές όπου η απόκλιση αποτελεί θετικό ή αρνητικό ρεκόρ από το 1960 μέχρι σήμερα. Βάση δεδομένων: ERA5 (C3S/ECMWF).

Στην Εικόνα 2 απεικονίζεται η απόκλιση του συνολικού μηνιαίου υετού (δηλαδή της συνολικής ποσότητας βροχής, χαλαζιού, χιονιού, κλπ) κατά τον περασμένο μήνα από την αντίστοιχη μέση τιμή της περιόδου 1991-2020. Οι μπλε περιοχές αντιστοιχούν σε θετικές αποκλίσεις και οι καφέ περιοχές αντιστοιχούν σε αρνητικές αποκλίσεις. Όπως συμβαίνει συνήθως, το μοτίβο των αποκλίσεων υετού είναι πιο περίπλοκο σε σχέση με αυτό της θερμοκρασίας.

Σημαντικά υψηλότερες του κανονικού ποσότητες υετού καταγράφηκαν στην δυτική Ρωσία, τον Αρκτικό Κύκλο και, ως τυπικό αποτύπωμα El Niño, τον κεντρικό τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό. Σε αρκετές περιπτώσεις οι θετικές αυτές αποκλίσεις αποτέλεσαν ρεκόρ μηνιαίου υετού. Αντίθετα, σημαντικά χαμηλότερες του κανονικού ποσότητες υετού επικράτησαν σε αρκετές περιοχές του πλανήτη συμπεριλαμβανομένης της νοτιοδυτικής Ευρώπης, της Μεσογείου και της κεντρικής Σιβηρίας.

Εικόνα 2. Χάρτης ποσοστιαίας απόκλισης συνολικού μηνιαίου υετού κατά τον Ιούνιο 2026 σε σχέση με τις μέσες τιμές της περιόδου 1991-2020. Με άσπρο απεικονίζονται οι περιοχές με μέσο μηνιαίο υετό μικρότερο από 3 χιλιοστά. Οι μαύρες κουκκίδες υποδηλώνουν τις περιοχές όπου η απόκλιση αποτελεί θετικό ή αρνητικό ρεκόρ από το 1960 μέχρι σήμερα. Βάση δεδομένων: ERA5 (C3S/ECMWF).

Πιο αναλυτικά δεδομένα για την ευρωπαϊκή ήπειρο θα ακολουθήσουν στο Β’ μέρος της κλιματικής επισκόπησης τις αμέσως επόμενες μέρες.