Χρησιμοποιώντας δεδομένα της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Copernicus Atmosphere Monitoring Service (CAMS), η επιστημονική ομάδα του Climatebook πραγματοποίησε την ακόλουθη ανάλυση που αφορά την εποχική διακύμανση των αερολυμάτων πάνω από την Ευρώπη για το 2025. Το CAMS πέρα από μετεωρολογικά δεδομένα, παρέχει επίσης και πλεγματικά δεδομένα της σύστασης του ατμοσφαιρικού αέρα σε παγκόσμια κλίμακα. Τα προϊόντα αυτά προέρχονται από τον συνδυασμό αριθμητικών μοντέλων με δορυφορικές και επίγειες παρατηρήσεις. Με την ομαδοποίηση και μέση τιμή ανά εποχή (χειμώνας, άνοιξη, καλοκαίρι, φθινόπωρο), επιτυγχάνεται η ανάδειξη των τυπικών μοτίβων κάθε περιόδου σε κάθε περιοχή, μειώνοντας έτσι τον θόρυβο που προκαλούν τα μεμονωμένα επεισόδια (πχ έντονη μεταφορά σκόνης).

Η πρώτη μεταβλητή που αναλύθηκε είναι το Οπτικό Βάθος των Αερολυμάτων (Aerosol Optical Depth – AOD) στα 550 nm. Πρόκειται για έναν αδιάστατο δείκτη, ο οποίος ποσοτικοποιεί πόσο έντονα τα αερολύματα (σκόνη, θαλάσσιο άλας, καπνός, σωματίδια ρύπανσης) εξασθενούν την εισερχόμενη ηλιακή ακτινοβολία καθώς αυτή διέρχεται από την ατμόσφαιρα. Υψηλότερες τιμές του AOD σημαίνει περισσότερα σωματίδια και άρα πιο θολή ατμόσφαιρα. Στην Εικόνα 1, όπου παρουσιάζονται οι εποχικοί χάρτες για το 2025, το AOD είναι γενικά χαμηλότερο στη βόρεια και δυτική Ευρώπη το φθινόπωρο και τον χειμώνα, καθώς οι καιρικές συνθήκες (βροχή, χιόνι) απομακρύνουν τα σωματίδια από την ατμόσφαιρα. Την άνοιξη όμως και ιδιαίτερα το καλοκαίρι, το AOD αυξάνεται σημαντικά, λόγω της έντονης μεταφοράς Αφρικανικής σκόνης σε μεγάλες αποστάσεις και της ισχυρότερης φωτοχημείας στην ατμόσφαιρα.

Εικόνα 1: Εποχικοί μέσοι όροι του AOD στα 550nm στην Ευρώπη για το 2025.

Η δεύτερη μεταβλητή είναι το PM_2.5 (μg m^-3), το οποίο αναπαριστά τη συγκέντρωση των σωματιδίων με διάμετρο μικρότερη των 2.5 μικρομέτρων κοντά στην επιφάνεια του εδάφους και αποτελεί βασικό δείκτη της ποιότητας τους αέρα. Τα σωματίδια αυτά είναι επικίνδυνα για την ανθρώπινη υγεία καθώς μπορούν να εισχωρήσουν στους πνεύμονες και να προκαλέσουν παθήσεις, ακόμα και θανάτους. Σε αντίθεση με το AOD που αφορά όλη την κατακόρυφη ατμοσφαιρική στήλη, το PM_2.5  επικεντρώνεται στον αέρα που αναπνέουμε κοντά στο έδαφος και επηρεάζεται κυρίως από τοπικές πηγές ρύπανσης και την ανάμιξη εντός του οριακού στρώματος. Οι εποχικοί μέσοι όροι (βλ. Εικόνα 2) του PM₂.₅ δείχνουν υψηλότερες τιμές σε τμήματα της νότιας και ανατολικής Μεσογείου με αυξημένες συγκεντρώσεις να εμφανίζονται επίσης σε μεγάλες βιομηχανικές ζώνες τον χειμώνα (χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η βιομηχανική περιοχή της Βόρειας Ιταλίας), σε ορισμένες πυκνοκατοικημένες περιοχές, καθώς και σε χώρες εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δεν ακολουθούν τις πολιτικές μείωσης των εκπομπών ρύπων που έχει θεσπίσει η ΕΕ.

Εικόνα 2: Εποχικοί μέσοι όροι του PM₂.₅ (μg m^-3)στην Ευρώπη για το 2025.

Η ταυτόχρονη ανάγνωση των δύο μεταβλητών είναι ιδιαίτερα χρήσιμη στην εξαγωγή των συμπερασμάτων μας. Υψηλά επίπεδα AOD δεν σημαίνει πάντα υψηλό PM₂.₅ (επειδή τα σωματίδια μπορεί να βρίσκονται ψηλότερα στην ατμόσφαιρα), όμως όταν και τα δύο είναι αυξημένα στην ίδια εποχή και περιοχή, αυτό σημαίνει ότι το φορτίο αερολυμάτων είναι εκτεταμένο στην ατμόσφαιρα και ταυτόχρονα σημαντικό κοντά στην επιφάνεια του εδάφους επηρεάζοντας την ποιότητα του αέρα.