Μέχρι τα τέλη Ιουνίου, τουλάχιστον 5.120 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στη Γερμανία εξαιτίας του ακραίου καύσωνα που έπληξε τη χώρα. Αυτό προκύπτει από υπολογισμούς του Ινστιτούτου Robert Koch. Ο αριθμός ξεπερνά ήδη τα επίπεδα των προηγούμενων ετών.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Ινστιτούτου Robert Koch (RKI), το κύμα καύσωνα έως τα τέλη Ιουνίου κόστισε τη ζωή σε 5.120 ανθρώπους στη Γερμανία. Μόνο κατά την εβδομάδα με τις ιδιαίτερα θερμές ημέρες, από 22 έως 28 Ιουνίου, καταγράφηκαν 4.310 θάνατοι που σχετίζονται με τη ζέστη. Σε ορισμένες περιοχές της Γερμανίας καταγράφηκαν θερμοκρασίες άνω των 41 βαθμών. Στη Γερμανία πεθαίνουν περισσότεροι άνθρωποι τον χειμώνα παρά το καλοκαίρι. Όμως οι υψηλές θερμοκρασίες, όπως αυτές των δύο τελευταίων εβδομάδων του Ιουνίου, οδηγούν σε περισσότερους θανάτους.
Ο αριθμός ξεπερνά ήδη σημαντικά, στα μέσα του έτους, τα επίπεδα ολόκληρων προηγούμενων ετών: μέσα σε ολόκληρο το περασμένο έτος πέθαναν περίπου 2.600 άνθρωποι από τις συνέπειες των υψηλών θερμοκρασιών. Το 2024 ήταν περίπου 2.900 και το 2023 περίπου 3.200.
Σύμφωνα με την έκθεση του RKI, οι άνθρωποι άνω των 75 ετών αποτελούν πάνω από το 80% των θανάτων από τη ζέστη. Επιπλέον, πεθαίνουν περισσότερες γυναίκες απ’ ό,τι άνδρες· αυτό όμως εξηγείται από το υψηλότερο ποσοστό γυναικών στις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες.
Τα στοιχεία του RKI δείχνουν ότι κυρίως οι άνω των 85 ετών απειλούνται από τη ζέστη. Το κύμα καύσωνα στα τέλη Ιουνίου, ωστόσο, οδήγησε σε περισσότερους θανάτους σε όλες τις καταγεγραμμένες ηλικιακές ομάδες. Επειδή ο υπολογισμός των νεκρών από τη ζέστη βασίζεται σε στατιστικό μοντέλο, προκύπτει ένα περιθώριο αβεβαιότητας.
«Η Γερμανία βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε μια μεταβατική φάση», εξηγεί ο Matthias an der Heiden, στατιστικολόγος του RKI. Το ότι τα κύματα καύσωνα εμφανίζονται πλέον τακτικά είναι κάτι νέο. «Ούτε τα κτίριά μας ούτε οι συνήθειές μας είναι προσαρμοσμένες σε αυτή τη νέα συνθήκη. Τις επιπτώσεις τις βλέπουμε στα στοιχεία θνησιμότητας.»
Στους περισσότερους θανάτους από ζέστη, ο θάνατος προκαλείται από τον συνδυασμό προϋπαρχουσών παθήσεων και έκθεσης στη ζέστη. Γι’ αυτό η ζέστη συνήθως δεν καταγράφεται ως αιτία θανάτου. Για να μπορεί ωστόσο να αριθμήσει τους νεκρούς από τη ζέστη, το RKI βασίζεται σε στατιστικό μοντέλο.
«Η ζέστη σπάνια αποτελεί από μόνη της τη μοναδική αιτία θανάτου. Ωστόσο, τις θερμές ημέρες παρατηρούμε σαφώς υψηλότερους αριθμούς θανάτων απ’ ό,τι συνήθως, ιδίως στους ηλικιωμένους.» Dr. Matthias an der Heiden, Robert-Koch-Institut
Το Science Media Center (SMC), με έδρα την Κολωνία, επισημαίνει ότι υπάρχουν πολλοί άγνωστοι παράγοντες στην εκτίμηση των θανάτων από τη ζέστη. Οι υψηλές θερμοκρασίες μπορούν, για παράδειγμα, να οδηγήσουν στον θάνατο μέσω θερμοπληξίας.
Ωστόσο, συχνά οι άνθρωποι πεθαίνουν λόγω συνδυασμού παραγόντων, όπως προϋπάρχουσες παθήσεις και ζέστη, σύμφωνα με το SMC. Γι’ αυτό η ζέστη σπάνια καταγράφεται ως σαφής αιτία θανάτου, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή η συλλογή ακριβών δεδομένων.
Στην Ευρώπη, το κρύο εξακολουθεί προς το παρόν να προκαλεί περισσότερους θανάτους απ’ ό,τι η ζέστη, σύμφωνα με την Alexandra Schneider, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας Περιβαλλοντικών Κινδύνων στο Helmholtz Zentrum München. «Αυτό όμως αλλάζει με την υπερθέρμανση του πλανήτη».
Πέρα από τους θανάτους, τονίζει η Schneider, θα πρέπει στη συζήτηση να συνυπολογίζονται και οι ασθένειες που σχετίζονται με τη ζέστη, οι εισαγωγές σε νοσοκομεία, η επιβάρυνση του συστήματος υγείας και το συνδεδεμένο κόστος.
