Σε πολλά σημεία της Κέας, η εικόνα είναι δύσκολο να περάσει απαρατήρητη. Αμυγδαλιές που για δεκαετίες επιβίωναν χωρίς άρδευση έχουν ξεραθεί, ενώ πηγές που αποτελούσαν σταθερά σημεία νερού για το νησί έχουν πλέον σταματήσει να τρέχουν. Εξαίρεση αποτελεί η Φλέα, μία από τις σημαντικότερες πηγές της Κέας, η οποία όμως μόλις πρόσφατα το 2026 έδειξε σημεία ανάκαμψης.
Οι εικόνες αυτές δεν είναι απλώς αποτέλεσμα ενός ξηρού καλοκαιριού. Τα δεδομένα του μετεωρολογικού σταθμού του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών / meteo.gr στην Καστριανή δείχνουν ότι η Κέα πέρασε μια παρατεταμένη περίοδο ανομβρίας που διήρκεσε τουλάχιστον πέντε χρόνια. Η χρονοσειρά περιλαμβάνει καθημερινές μετρήσεις βροχής από το 2010.
Την περίοδο 2010–2019, η μέση ετήσια βροχόπτωση στην Καστριανή ήταν περίπου 465 χιλιοστά. Στην πενταετία 2020–2025 έπεσε στα μόλις 276 χιλιοστά, μια μείωση της τάξης του 41%.
Η εικόνα είναι ακόμη πιο έντονη αν χρησιμοποιήσουμε το υδρολογικό έτος, δηλαδή την περίοδο από τον Οκτώβριο έως τον επόμενο Σεπτέμβριο. Η μέση βροχόπτωση μειώθηκε από περίπου 465 mm την προηγούμενη δεκαετία σε μόλις 276 mm κατά την περίοδο 2020–21 έως 2024–25. Το υδρολογικό έτος 2023–24 ήταν το ξηρότερο της πρόσφατης περιόδου, με μόλις 232 mm βροχής.
Όμως το πρόβλημα δεν ήταν μόνο πόσο λίγο έβρεξε. Ήταν και πόσο μεγάλα ήταν τα διαστήματα ανάμεσα στις ουσιαστικές βροχές. Το 2020–21 καταγράφηκαν 212 συνεχόμενες ημέρες χωρίς ημερήσια βροχή πάνω από 5 mm, το 2023–24 έφτασαν τις 224 ημέρες και το 2024–25 τις 158 ημέρες.
Παράλληλα, ένα σημαντικό μέρος της ήδη περιορισμένης βροχής έπεφτε μέσα σε λίγες ημέρες. Στην τελευταία πενταετία, κατά μέσο όρο, περίπου 62% της συνολικής βροχής κάθε υδρολογικού έτους έπεσε στις μόλις 10 πιο βροχερές ημέρες. Αυτό σημαίνει μεγάλες περιόδους ξηρασίας που διακόπτονταν από σχετικά σύντομα επεισόδια βροχής.
Το 2026 δείχνει μέχρι στιγμής καλύτερη εικόνα, με 297,4 mm έως τα τέλη Αυγούστου (517 mm από Οκτώβριο 2025). Μία καλύτερη χρονιά, όμως, δεν μπορεί να αναστρέψει άμεσα το αποτέλεσμα μιας πολυετούς υδατικής πίεσης.
Οι ξεραμένες αμυγδαλιές και οι πηγές που στέρεψαν αποτελούν σήμερα την πιο ορατή πλευρά της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής. Και υπενθυμίζουν ότι στα άνυδρα νησιά του Αιγαίου η ξηρασία αφήνει αποτύπωμα στο τοπίο, στη γεωργία και γενικά στη διαθεσιμότητα του νερού στον υδροφόρο ορίζοντα.
Το πρόβλημα αποκτά μεγαλύτερη σημασία αν ληφθούν υπόψη οι ιδιαιτερότητες ενός μικρού νησιού. Η Κέα δεν μπορεί, σε περίπτωση παρατεταμένης λειψυδρίας, να στηριχθεί εύκολα σε εξωτερικές πηγές νερού. Η μεταφορά νερού από την ηπειρωτική χώρα με υδροφόρα πλοία είναι μια ιδιαίτερα ακριβή και ενεργοβόρα λύση.
Την ίδια στιγμή, η κατανάλωση νερού στο νησί αυξάνεται, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες, με δεκάδες νέες πισίνες να κατασκευάζονται κάθε χρόνο.
Η αφαλάτωση μπορεί να αποτελέσει μέρος της λύσης και νέα μονάδα 200 m³ ημερησίως έχει ήδη εγκριθεί για το νησί. Δεν αρκεί όμως από μόνη της. Σε ένα νησί όπου οι φυσικοί υδατικοί πόροι πιέζονται, χρειάζονται ταυτόχρονα περιορισμός των απωλειών του δικτύου, συλλογή βρόχινου νερού, επαναχρησιμοποίηση όπου είναι εφικτή και κυρίως καλύτερη διαχείριση της ζήτησης.
