Καθώς τα διεθνή κλιματικά κέντρα παρακολουθούν την επιστροφή του El Niño μέσα στο 2026, η συζήτηση αφορά και το επικείμενο οικονομικό κόστος παγκοσμίως. Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός αναφέρει ότι οι θερμοκρασίες στην περιοχή Niño 3.4 του τροπικού Ειρηνικού δείχνουν γρήγορη μετάβαση προς συνθήκες El Niño, πιθανώς από τον Μάιο–Ιούλιο 2026, ενώ αρκετά μοντέλα δείχνουν πιθανότητα ισχυρού επεισοδίου αργότερα μέσα στο έτος.

Οι επιπτώσεις του El Niño δεν μένουν στον Τροπικό Ειρηνικό. Μπορεί να μεταβάλει τα μοτίβα βροχόπτωσης, να ενισχύσει ξηρασίες σε ορισμένες περιοχές, πλημμύρες σε άλλες, να επηρεάσει τη γεωργία, την αλιεία, τις τιμές τροφίμων, την ενέργεια και τελικά την παγκόσμια οικονομία. Κάθε El Niño είναι διαφορετικό, επομένως δεν μεταφράζεται αυτόματα σε ίδιες επιπτώσεις παντού.

Η σημαντική διάσταση είναι ότι το κόστος δεν τελειώνει όταν τελειώνει το φαινόμενο. Μελέτη ερευνητών του Dartmouth, που δημοσιεύθηκε στο Science, εξέτασε τις μεγάλες εκδηλώσεις Ελ Νίνιο του 1982–83 και του 1997–98 και βρήκε ότι η επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης παρέμεινε για χρόνια. Σύμφωνα με τη μελέτη, η παγκόσμια οικονομία έχασε περίπου 4,1 τρισ. δολάρια στα πέντε χρόνια μετά το επεισόδιο του 1982–83 και 5,7 τρισ. δολάρια μετά το επεισόδιο του 1997–98.

Οι απώλειες δεν κατανέμονται δίκαια. Οι φτωχότερες τροπικές χώρες, που συχνά εξαρτώνται περισσότερο από τη γεωργία, την αλιεία και τις ευάλωτες υποδομές, πλήττονται δυσανάλογα. Η ίδια μελέτη εκτιμά ότι, μετά το El Niño του 1997–98, χώρες όπως το Περού και η Ινδονησία είχαν Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) πάνω από 10% χαμηλότερο σε σχέση με το επίπεδο που θα μπορούσαν να έχουν χωρίς το φαινόμενο. Ακόμη και στις ΗΠΑ, οι απώλειες εκτιμήθηκαν περίπου στο 3% του ΑΕΠ σε μεταγενέστερα έτη.

Μεταβολές στο ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) λόγω του El Niño του 1997–98 . Πηγή εικόνας: Christopher Callahan

Άρα η εμπειρία και τα δεδομένα μας λένε ότι ένα ισχυρό El Niño δεν είναι μόνο ένα μετεωρολογικό γεγονός λίγων μηνών. Είναι ένας πολλαπλασιαστής κινδύνου για οικονομίες ήδη πιεσμένες από την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, την ακρίβεια, την επισιτιστική ανασφάλεια και την έλλειψη νερού. Οι σωστές μετεωρολογικές προβλέψεις του φαινομένου μήνες πριν καν εκδηλωθεί, μπορεί να προετοιμάσει ολόκληρους τομείς της παγκόσμιας οικονομίας. Αρκεί να υπάρχει η πολιτική βούληση.

Πηγές: datartmouth.edu, science.org