Η ανθρωπότητα έχει πλέον ανεπτυγμένα εργαλεία για να παρακολουθεί το κλίμα όχι μόνο σε γενικές γραμμές, αλλά σε επίπεδο μεμονωμένων εγκαταστάσεων παραγωγής ορυκτών καυσίμων. Μια πρόσφατη διεθνής μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science, χρησιμοποιεί δορυφορικές παρατηρήσεις υψηλής ευκρίνειας για να εκτιμήσει τις ετήσιες εκπομπές μεθανίου από χιλιάδες ξεχωριστές τοποθεσίες στον ενεργειακό τομέα σε όλο τον κόσμο.

Οι μετρήσεις μεθανίου είναι ιδιαίτερα σημαντικές γιατί, αν και αποτελεί λιγότερο άφθονο αέριο θερμοκηπίου από το CO₂, έχει πολλαπλάσια δυναμική θέρμανσης σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, καθιστώντας τον έλεγχο των εκπομπών του κρίσιμο για την επίτευξη των στόχων του Παρισιού. Η μελέτη αυτή μας δίνει την πρώτη πραγματική «αεροφωτογραφία» των πηγών μεθανίου στον ενεργειακό τομέα με ακρίβεια εγκατάστασης και όχι μόνο εκτιμήσεις σε εθνικό επίπεδο.

Τι έδειξαν οι δορυφορικές παρατηρήσεις;

Χρησιμοποιώντας δεδομένα από το δορυφορικό δίκτυο GHGSat, οι ερευνητές συνέθεσαν ετήσιες εκπομπές μεθανίου για πάνω από 3.000 μεμονωμένες εγκαταστάσεις εξόρυξης και επεξεργασίας πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα παγκοσμίως. Από τα στοιχεία αυτά προέκυψαν τα εξής βασικά σημεία:

• Η συνολική εκτίμηση των εκπομπών είναι της τάξης των πολλών εκατομμυρίων τόνων μεθανίου ανά έτος, μια ποσότητα που έχει σημαντικές επιπτώσεις στην υπερθέρμανση του πλανήτη.

• Οι εκπομπές δεν είναι ομοιόμορφα κατανεμημένες: ορισμένες εγκαταστάσεις εκπέμπουν πολύ περισσότερα από άλλες, δημιουργώντας “hotspots” υψηλών εκπομπών που υπερβαίνουν τις παραδοσιακές εκτιμήσεις των απογραφών με βάση γήινες μετρήσεις και υπολογιστικά μοντέλα.

• Ο συνδυασμός επαναλαμβανόμενων δορυφορικών λήψεων με ανάλυση σειράς χρόνου για κάθε τοποθεσία επέτρεψε στους ερευνητές να εκτιμήσουν την συχνότητα και ένταση των εκπομπών, όχι απλώς μια εφάπαξ μέτρηση.

Αυτό σημαίνει ότι μπορούμε πλέον να βλέπουμε όχι μόνο πόσο μεθάνιο εκπέμπεται συνολικά, αλλά και από ποιες συγκεκριμένες εγκαταστάσεις πηγάζει, με επαναλαμβανόμενη παρακολούθηση στο χρόνο, ένα σημαντικό βήμα για στοχευμένες δράσεις μετριασμού.

Η σημασία της νέας μελέτης

Παλαιότερα, οι εκτιμήσεις των εκπομπών μεθανίου βασίζονταν σε γενικά στατιστικά δεδομένα και εργαστηριακές συνθήκες. Τώρα, με δορυφορικά δεδομένα υψηλής ανάλυσης, μπορούμε να καταγράφουμε πραγματικές εκπομπές σε επίπεδο εγκατάστασης ανά πάσα στιγμή, παρέχοντας μεγαλύτερη διαφάνεια στους ρύπους που συμβάλλουν στην κλιματική κρίση.

Καθώς οι εκπομπές είναι ιδιαίτερα συγκεντρωμένες σε συγκεκριμένες τοποθεσίες, αυτό δείχνει ότι οι προσπάθειες μείωσης μπορούν να στραφούν σε λίγες σημαντικές πηγές. Παραδείγματος χάρη, αν μερικές εγκαταστάσεις ευθύνονται για μεγάλο μέρος των συνολικών εκπομπών, η στοχευμένη παρέμβαση εκεί μπορεί να έχει μεγάλο όφελος για το κλίμα.

Η ικανότητα να παρακολουθούμε εκπομπές όπως αυτές από δορυφόρους ενισχύει τις δυνατότητες επιβολής των διεθνών δεσμεύσεων για το κλίμα. Καθιστά δυνατή την αξιολόγηση της πραγματικής συμμόρφωσης των χωρών και των εταιρειών με στόχους μείωσης εκπομπών, κάτι που ήταν δύσκολο στο παρελθόν με περιορισμένες πληροφορίες.

Τι σημαίνει για τον ενεργειακό τομέα και το κλίμα

Ο ενεργειακός τομέας (πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, φυσικού αερίου και άνθρακα) παραμένει μία από τις βασικές πηγές ανθρωπογενών εκπομπών μεθανίου. Ο μεθάνιο που διαφεύγει από εξοπλισμό, σωλήνες και εγκαταστάσεις επιταχύνει την υπερθέρμανση του πλανήτη πολλαπλάσια σε σχέση με το CO₂, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα. Οι νέες δορυφορικές παρατηρήσεις δείχνουν ότι μπορούμε πια να εντοπίζουμε αυτές τις διαρροές με ακρίβεια και λεπτομέρεια, και αυτό μπορεί να αλλάξει ριζικά το πώς αντιμετωπίζουμε αυτές τις πηγές σε πολιτικό και πρακτικό επίπεδο.

Πηγή: Science