Ενώ οι πρόσφατες εξελίξεις στη διεθνή πολιτική δεν είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικές για την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, οι κυβερνήσεις της Κολομβίας και της Ολλανδίας προχωρούν σε ένα τολμηρό βήμα: τη διοργάνωση της Πρώτης Διεθνούς Διάσκεψης για τη Σταδιακή Κατάργηση των Ορυκτών Καυσίμων. Η πρωτοβουλία ανακοινώθηκε ως συνέχεια των συζητήσεων για το κλίμα στα Ηνωμένα Έθνη και είναι προγραμματισμένη για τα τέλη Απριλίου 2026 στη Σάντα Μάρτα της Κολομβίας. Στόχος της είναι η διαμόρφωση ενός σαφούς πλαισίου για τη σταδιακή κατάργηση της εξόρυξης ορυκτών καυσίμων. Το φόρουμ θα φέρει κοντά κράτη και ενδιαφερόμενους φορείς που έχουν δεσμευτεί ενεργά να προωθήσουν μια κοινωνικά δίκαιη και επιστημονικά τεκμηριωμένη μετάβαση, ανταλλάσσοντας εμπειρίες και προτείνοντας εφαρμόσιμες λύσεις.

Η διάσκεψη αποτελεί καρπό μιας δεκαετούς προσπάθειας που ξεκίνησε το 2015 με τη Συμφωνία των Παρισίων. Αν και η Συμφωνία θέτει ως στόχο τον περιορισμό της υπερθέρμανσης στον 1,5°C σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα, δεν καθορίζει συγκεκριμένο μηχανισμό για τη σταδιακή κατάργηση της παραγωγής ορυκτών καυσίμων. Για τον λόγο αυτό, ηγέτες νησιωτικών κρατών του Ειρηνικού, αντιμετωπίζοντας την κλιματική αλλαγή ως υπαρξιακή απειλή λόγω της ανόδου της στάθμης της θάλασσας, προώθησαν την ιδέα μιας συμφωνίας μη διάδοσης των ορυκτών καυσίμων. Σήμερα, η πρωτοβουλία συγκεντρώνει την υποστήριξη 18 κρατών, 145 πόλεων και περιφερειών — μεταξύ των οποίων και η Αθήνα — καθώς και άνω των 4.000 οργανισμών.

Σε αντίθεση με τις διασκέψεις του ΟΗΕ, όπου η ομοφωνία συχνά οδηγεί σε αποτελέσματα ελάχιστου κοινού παρονομαστή, τέτοιες συμμαχίες επιτρέπουν σε πρόθυμα κράτη και πόλεις να προχωρούν ταχύτερα. Παρότι οι συμμετέχουσες χώρες δεν αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο μερίδιο των παγκόσμιων εκπομπών, η εμπλοκή μεγάλων αστικών κέντρων είναι καθοριστική: οι πόλεις ευθύνονται για σημαντικό ποσοστό των εκπομπών, αλλά ταυτόχρονα διαθέτουν ισχυρά εργαλεία πολιτικής σε τομείς όπως οι μεταφορές, η ενέργεια και ο αστικός σχεδιασμός.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η ηγεσία της Κολομβίας — μιας χώρας με σημαντικά αποθέματα πετρελαίου — που στέλνει μήνυμα πολιτικού θάρρους, αναγνωρίζοντας την ανάγκη διαφοροποίησης του παραγωγικού της μοντέλου. Από την άλλη, η Ολλανδία, με τη μακρά εμπειρία της στην κλιματική διπλωματία και τη στήριξή της στην προεδρία της COP, ενισχύει τη θεσμική και γεωπολιτική βαρύτητα της πρωτοβουλίας. Μαζί, οι δύο χώρες επιχειρούν να μετατοπίσουν τη διεθνή συζήτηση από το «αν» στο «πώς» της μετάβασης και αυτό συνιστά μια ουσιαστική εξέλιξη στη διπλωματία του κλίματος.

Περισσότερες πληροφορίες:
– Transition Away Conference. (n.d.). About the Conference. Retrieved February 17, 2026, from https://transitionawayconference.com/about
– Fossil Fuel Non-Proliferation Treaty Initiative. (n.d.). Our mission and history. Retrieved February 17, 2026, from https://fossilfueltreaty.org/about-treaty
– Fossil Fuel Non-Proliferation Treaty Initiative. (n.d.). Endorsements. Retrieved February 17, 2026, from https://fossilfueltreaty.org/endorsements
– Worldometer. (n.d.). Colombia oil: reserves, production and consumption statistics. Retrieved February 17, 2026, from https://www.worldometers.info/oil/colombia-oil/