Τα τελευταία 75 χρόνια, η θερμοκρασία της Γης αυξάνεται σταθερά. Παρότι φαινόμενα όπως το El Niño και το La Niña συνεχίζουν να επηρεάζουν προσωρινά το παγκόσμιο κλίμα, η μεγάλη εικόνα είναι πλέον ξεκάθαρη: ο πλανήτης μας γίνεται ολοένα και πιο θερμός λόγω της ανθρώπινης δραστηριότητας και των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Επιπλέον, το πιο εντυπωσιακό και ταυτόχρονα ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι ακόμη και οι πιο «ψυχρές» χρονιές των τελευταίων ετών είναι θερμότερες από πολλές από τις θερμότερες χρονιές που καταγράφηκαν στον πλανήτη μερικές δεκαετίες πριν. Με άλλα λόγια, αυτό που σήμερα θεωρείται «δροσερό» για τα παγκόσμια δεδομένα, παλαιότερα θα θεωρούνταν εξαιρετικά θερμό. Είναι μια ξεκάθαρη ένδειξη ότι το κλίμα της Γης έχει ήδη αλλάξει σημαντικά.
Οι φάσεις La Niña μπορεί να μειώνουν προσωρινά τη μέση θερμοκρασία του πλανήτη, όμως πλέον εκδηλώνονται πάνω σε μια ήδη πολύ θερμότερη κλιματική βάση. Αντίθετα, τα ισχυρά επεισόδια El Niño λειτουργούν σαν «επιταχυντής» της υπερθέρμανσης, οδηγώντας συχνά σε νέα παγκόσμια ρεκόρ θερμοκρασίας. Αυτό ακριβώς συνέβη και την περίοδο 2023–2024, όταν ο συνδυασμός ενός ισχυρού El Niño και της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής οδήγησε στις υψηλότερες θερμοκρασίες που έχουν καταγραφεί ποτέ παγκοσμίως.
Οι πρώτες ενδείξεις για το δεύτερο μισό του 2026 δείχνουν αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης ενός νέου ισχυρού El Niño, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει το 2026 ανάμεσα στα 2 θερμότερα έτη στην ιστορία των καταγραφών.
Το γράφημα δείχνει με πολύ απλό τρόπο κάτι ιδιαίτερα σημαντικό: μπορεί το El Niño και το La Niña να προκαλούν φυσικές αυξομειώσεις στη θερμοκρασία, όμως ο πλανήτης συνεχίζει να θερμαίνεται σταθερά. Ακόμη και οι πιο «ψυχρές» χρονιές του σήμερα είναι θερμότερες από πολλές θερμές χρονιές του παρελθόντος.
Εικόνα 1. Απόκλιση της μέσης παγκόσμιας μηνιαίας θερμοκρασίας σε σχέση με τον μέσο όρο της περιόδου 1991–2020. Οι περίοδοι El Niño και La Niña προσδιορίζονται με βάση τον Ωκεάνιο Δείκτη Niño (Oceanic Niño Index – ONI), ο οποίος παρακολουθεί τις μεταβολές της θερμοκρασίας στον κεντρικό τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό. Πηγή δεδομένων: Copernicus C3S / NOAA ONI. Επεξεργασία και οπτικοποίηση: climatebook.gr.
